Öncekiler Sonrakiler

ÖZEL EĞİTİM'DE YANLIŞ UYGULAMALAR

Okul öncesi, ilköğretim ve ortaöğretim kurumları özel eğitime ihtiyacı olan bireylere özel eğitim hizmetleri sağlamakla yükümlüdürler. Bu hizmet, tam zamanlı kaynaştırma eğitimi, yarı zamanlı kaynaştırma eğitimi, destek eğitim odası ve özel eğitim sınıfı uygulamalarıyla gerçekleştirilir.

18 Ocak 2011 Salı 13:16
Özel Eğitim'de yanlış uygulamalar

Yapılan
denetimlerde özel eğitim sınıfı uygulamalarında;


1 Öğrenci yerleştirmelerinin yanlış yapıldığı,

2. Yanlış haftalık ders çizelgeleri uygulandığı,

3. Yanlış öğretim programlarından yararlanıldığı,

4. Yarı zamanlı kaynaştırmanın yanlış uygulandığı,

5. Branş öğretmenlerinin derse girme uygulaması hiç yapılmadığı,

7. Öğretmenlerin derse plansız ve hazırlıksız girdiği,

8. BEP lerin komisyonca amacına uygun hazırlanmadığı,

9. Ölçe-değerlendirme araçlarının kullanılmadığı,

10. Birleştirilmiş sınıf uygulamasının tekniğine uygun yürütülmediği vb. birçok
sorun yaşandığı görülmektedir.


Özel eğitim sınıfı uygulamasında yönetici ve öğretmenlerin aşağıdaki
açıklamaları dikkate almaları yararlı olacaktır.

Uygulamadaki hataların temelinde sınıfların doğru şekilde açılmaması
yatmaktadır. Öncelikle özel eğitimi sınıfının ne olduğu iyi anlaşılmalıdır.
Özel eğitim sınıfları yönetmelikte; "*Okul ve kurumlarda, durumları ayrı bir
sınıfta eğitim görmeyi gerektiren öğrenciler için yetersizlik türü, eğitim
performansları ve özelliklerine göre özel eğitim hizmetleri kurulunun
önerisi doğrultusunda millî eğitim müdürlükleri tarafından açılan
sınıflar"*
şeklinde tanımlanmaktadır.

Tanımdan anlaşılacağı üzere, ilköğretim okullarımızın bünyesindeki özel
eğitim sınıflarının açılmasında öğrencilerin yetersizlik türü eğitim
performansları ve uygulanacak program dikkate alınmalıdır. Mevcut şekliyle
bu durumun hiç dikkate alınmadığı, sadece özel eğitim sınıfı olarak
sınıfların açıldığı ve bu sınıflara değişik yetersizlik türlerinden
öğrencilerin
devam ettirildiği görülmektedir. Oysa bu sınıflar açılırken, hafif düzeyde
öğrenme yetersizliği olan çocuklar için, orta ve ağır düzeyde öğrenme
yetersizliği olan çocuklar için, otistik çocuklar için ayrı özel eğitim
sınıfları açılmalıdır.

Özel eğitim sınıfı türlerini incelersek;

Okul ve kurumlarda, uygulanacak eğitim programı temel alınarak iki tür özel
eğitim sınıfı oluşturulur. (ÖEHY m.25)

1. *Bulunduğu okulun eğitim programını uygulayan özel eğitim sınıfları*

Zorunlu öğrenim çağındaki bireylerden ilköğretim programları veya bu
programa denkliği kabul edilen bir özel eğitim programını takip edebilecek
durumda olan bireyler için açılan özel eğitim sınıflarında öğrenciler,
bulundukları okul veya kurumda uygulanan eğitim programını takip ederler. Bu
sınıflara devam eden öğrencilere normal ilköğretim okulu programından
Bireyselleştirilmiş Eğitim Programları hazırlanır. Bu tür özel eğitim
sınıflarına Hafif Düzeyde Zihinsel Yetersizliği olan çocuklar devam
edebilirler. Okulda birden fazla özel eğitim sınıfı varsa öğrencilerin
performansları dikkate alınarak sınıflar benzer performans gösteren
öğrencilerin devamı sağlanmalıdır. Bu sınıflarda ilköğretim okulu
programlarının esas alınması 2008-2009 öğretim yılından itibaren
uygulanmaktadır.

Bu çizelgede yer alan derslerde normal ilköğretim okulu ders programlarından
yararlanılır. İlköğretim okulu programları içinde yer almayan Toplumsal
uyum becerileri dersi zorunlu seçmeli derstir. Bu derste İlköğretim Okulu
Orta Düzeyde Öğrenme Yetersizliği (Eğitilebilir) Olan Çocuklar Eğitim
Programında yer alan Toplumsal uyum becerileri programından
yararlanılacaktır. Bu programın bağlantısı:

http://orgm.meb.gov.tr/OzelEgitimProgramlar/Egitilebilir/egitilebilirprgindex.htm

1. *Bulunduğu okulun eğitim programından farklı bir eğitim programı
uygulayan özel eğitim sınıfları *

Zorunlu öğrenim çağındaki bireylerden ilköğretim programları veya bu
programlara denkliği kabul edilen bir özel eğitim programını takip
edemeyecek durumda olan bireyler için açılan özel eğitim sınıflarında eğitim
alan öğrenciler, yetersizlik türüne göre hazırlanan özel eğitim programını
takip ederler. Öğrencilerin BEP'leri hazırlanırken takip ettikleri bu eğitim
programı temel alınır.

a) Orta ve ağır düzeyde zihinsel yetersizliği olan çocukların devam edeceği
özel eğitim sınıfları: 2009 yılına kadar orta ve ağır düzeyde zihinsel
yetersizliği olan çocuklara uygulanacak programlar yönetmelikte ayrı
maddeler halinde düzenlenmişken 2009 yılında yapılan yönetmelik değişikliği
ile orta ve ağır zihinsel yetersizliği olan bireyler tek maddede
birleştirilerek aynı kapsama alınmıştır. (ÖEHY m.40.) Son haliyle Orta ve
Ağır Düzeyde Zihinsel Yetersizliği olanlar için açılan özel eğitim
sınıflarında; Eğitim Uygulama Okulu Eğitim Programı uygulanacaktır. Bu
program aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir.

***
http://orgm.meb.gov.tr/OzelEgitimProgramlar/EgitimUygulamaOkuluEgitimPrg/egitimuygulamaindex.htm



 Otistik Çocuklar Eğitim programı için bağlantı:
http://orgm.meb.gov.tr/OzelEgitimProgramlar/otistik/OCEPindex.htm

Not: Ders çizelgelerin uygulanmasına ilişkin açıklamalar ile diğer sınıflar
için uygulanacak çizelgelerin tamamı aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir:

http://orgm.meb.gov.tr/duyurular/Programlar/programlar.pdf

SINIF MEVCUTLARI

Özel Eğitim sınıflarında farklı programların uygulanmasını gerektirecek 15
öğrencinin bile aynı sınıfta eğitim verilmeye çalışıldığı dahi görülmüştür.
Bu öğrencilerimiz zaten özel öğrenciler olduğu için yönetmelikte öngörülen
öğrenci mevcutlarına uyulmalıdır.

¡ Hafif düzeyde zihinsel yetersiler 10 öğrenci

¡ Orta ve Ağır düzeyde zihinsel yetersizler 8 öğrenci (ÖEHY m.40)

¡ Otistik 4 öğrenci (ÖEHY m.41)

BİRLEŞTİRİLMİŞ SINIF UYGULAMASI

İlköğretim okullarında açılan özel eğitim sınıflarında birleştirilmiş sınıf
uygulaması yapılır. Örneğin 3 sınıfta 4. öğrenci, 5. sınıfta 2 öğrencisi, 7.
sınıfta 2 öğrencisi, 8. sınıfta 2 öğrencisi bulunan bir özel eğitim
sınıfında bu sınıflara ait haftalık ders çizelgesi ve öğretim
programlarından hazırlanan BEP'lere göre aynı anda eğitim verilir. Bu
öğrencilerin çizelgede yer alan derslerinden değerlendirmeler yapılır ve
karnelerine not verilir. Örneğin bu sınıfta 1, 2, 3. sınıf Hayat Bilgisi
Dersi görürken diğer sınıflar kendi derslerini görmelidirler. Bütün
öğrencilerin aynı anda Hayat Bilgisi Dersi görmeleri mümkün değildir.

BRANŞ ÖĞRETMENLERİNİN DERSE GİRMESİ

1-8'inci sınıflarında dersler sınıf öğretmenleri tarafından okutulur. 4-8
inci sınıflarda beden eğitimi, müzik, görsel sanatlar, din kültürü ve ahlak
bilgisi dersleri ile 6-8 inci sınıflarda teknoloji ve tasarım dersi alan
öğretmenleri tarafından okutulabilir. Okul Yönetimleri 4-8. sınıflarda branş
öğretmenlerinin derse girmesini sağlarlarsa, özel eğitim sınıfı öğretmeninin
bu sırada 1,2,3. sınıflardaki öğrencilerle birebir eğitim yapma imkanı olur.

YARI ZAMANLI KAYNAŞTIRMA

Özel eğitime ihtiyacı olan bireyler kaynaştırma yoluyla eğitimlerini,
yetersizliği olmayan akranları ile birlikte aynı sınıfta tam zamanlı
sürdürebilecekleri gibi özel eğitim sınıflarında yarı zamanlı olarak da
sürdürebilirler (ÖEHY m.23). Yarı zamanlı kaynaştırma yapılacak öğrencilerin
takip edebileceği bütün dersleri kendi sınıfında görmesi, takip edemeyeceği
derslerde özel eğitim sınıfına devam etmesi sağlanmalıdır. Çünkü özel
eğitime ihtiyacı olan bireylerin, akranları ile birlikte eğitilmelerine
öncelik verilmesi temel ilkelerdendir. Ancak okullarımızda yarı zamanlı
kaynaştırma eğitimi yapılan öğrencilerin takip edebileceği derslerde kendi
sınıfıyla eğitim almasının sağlanmadığı, özel eğitim sınıfına devam
ettirildiği görülmektedir.

Sonuç olarak;


Özel eğitim sınıfı uygulamasında sınıfların doğru açılması, yerleştirmenin
doğru yapılması, uygulanacak haftalık ders çizelgelerinin doğru seçilmesi,
uygulanacak öğretim programlarının doğru tespit edilmesi, öğrenci
sayılarının yönetmeliğe uygun belirlenmesi, BEP'lerin amacına ve usulüne
uygun hazırlanması, öğretmenlerin ders planları hazırlayarak derse
girmeleri, ölçme değerlendirme araçları kullanarak öğrenci başarısını
değerlendirmesi gereklidir.

Bakanlığın ise kaynaştırma eğitiminde yapıldığı gibi özel eğitim sınıfı
uygulamalarına yönelik bir kılavuz hazırlayarak yayımlaması hataların
giderilmesi açısından son derece yararlı olacaktır.

Doğan CEYLAN

Müfettişler Derneği Başkanı

ÇOK OKUNANLAR

KAMU PERSONELİ SINAV İLANLARI

YAZARLAR

ANKET