Öncekiler Sonrakiler

UYUM YASALARI İÇİN HAZIRLIKLAR TAM GAZ

Hükümet Anayasa değişikliği sonrası AB uyum yasaları paralelinde yasal düzenlemelere gidiyor.01.11.2010

01 Kasım 2010 Pazartesi 19:24
Uyum Yasaları İçin Hazırlıklar Tam Gaz

 Anayasa değişikliklerinin uygulamaya aktarılmasına yönelik AB Genel Sekreterliği koordinasyonunda hazırlanan Eylem Planı, Bakanlar Kurulu'nca onaylandı. Eylem Planı kapsamında, 6 yeni kanun çıkarılması, 27 kanunun gözden geçirilmesi ve çok sayıda ikincil mevzuat değişikliği yer alıyor. Anayasa Değişikliği Paketi'nin 12 Eylül tarihli referandumda onaylanmasını takiben yapılan ilk Bakanlar Kurulu toplantısında, 'uyum yasalarına start verme' kararı alınmıştı. Hemen ardından, AB sürecinde siyasi kriterlere uyum çalışmalarını izlemek ve hızlandırmakla sorumlu Reform izleme Grubu, 17 Eylül'de, AB Genel Sekreterliği koordinasyonunda, Paketin, AB siyasi kriterlerine uyum yönünde gerektirdiği mevzuat değişikliklerini içeren bir Eylem Planı hazırlanmasını kararlaştırdı. Bu kararlar doğrultusunda ABGS koordinasyonunda jet hızıyla hazırlanan Eylem Planı, 27 Eylül'de Bakanlar Kurulu'nca onaylandı ve 1 Ekim'de Meclis'in açılması ile birlikte, uyum yasalarına ilişkin maraton başladı. Değişiklik paketi kapsamında çıkarılacak yasal düzenlemeler arasında kişisel verilerin gizliliğinin korunmasından askeri yargının görev alanının sınırlanmasına, Kamu Denetçiliği Kurumu'nun (Ombudsman) kurulmasından yasama ve uygulamada her türlü ayrımcılığın önlenmesine ve Ekonomik- Sosyal Konsey'in güçlendirilmesine kadar bir çok önemli konu bulunuyor.

Eylem Planı'nda neler var?

5982 Sayılı Kanun kapsamındaki Anayasa değişiklikleri ve bu doğrultuda yapılacak düzenlemeleri içeren Eylem Planı'nda, çıkarılması gereken 6 yeni kanun ve gözden geçirilmesi gereken 27 kanunun yanı sıra, TBMM ve Anayasa Mahkemesi içtüzüklerinde ve çok sayıda ikincil mevzuatta yapılacak değişiklikler yer alıyor.
Ne değişti?

Madde 1 Anayasa'nın "Kanun Önünde Eşitlik" başlıklı 10. maddesinde yapılan değişiklik ile "Kadınlar ve erkekler eşit haklara sahiptir. Devlet, bu eşitliğin yaşama geçirilmesini sağlamakla yükümlüdür." şeklindeki 2. fıkraya "Bu maksatla alınacak tedbirler eşitlik ilkesine aykırı olarak yorumlanamaz." ; 3. fıkraya "Çocuklar, yaşlılar, özürlüler, harp ve vazife şehitlerinin dul ve yetimleri ile malul ve gaziler için alınacak tedbirler eşitlik ilkesine aykırı sayılmaz." cümlesi eklendi. Ne yapılacak? . Türkiye insan Hakları Kurumu Kanunu Tasarısı yasalaşacak; . Ayrımcılıkla Mücadele ve Eşitlik Kurulu Kanun Tasarısı yasalaşacak; . Çocuk Koruma Kanunu gözden geçiriletek; . Medeni Kanun'da çocuklar lehine pozitif ayrımcılık yapılabilmesini sağlayacak düzenlemeler yapılacak; . Özürlüler Kanunu'nda, engelliler lehine pozitif ayrımcılık yapılabilmesini sağlayacak değişiklikler yapılacak; . Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Kanunu gözden geçirilecek; . Ailenin Korunmasına Dair Kanun gözden geçirilecek; . Şehit aileleri ve gaziler ile ilgili mevzuat hükümleri gözden geçirilecek.n için Kişisel verilerin korunmasına anayasal güvence Ne değişti?

Madde 2: Anayasa'nın "Özel Hayatın Gizliliği" başlıklı 20. maddesi "Herkes, kendisiyle ilgili kişisel verilerin korunmasını isteme hakkına sahiptir. Bu hak; kişinin kendisiyle ilgili kişisel veriler hakkında bilgilendirilme, bu verilere erişme, bunların düzeltilmesini veya silinmesini talep etme ve amaçları doğrultusunda kullanılıp kullanılmadığını öğrenmeyi de kapsar. Kişisel veriler, ancak kanunda öngörülen hallerde veya kişinin açık rızasıyla işlenebilir. Kişisel verilerin korunmasına ilişkin esas ve usuller kanunla düzenlenir." şeklinde değiştirildi. . Kişisel Verilerin Korunması Kanunu Tasarısı yasalaşacak; Bilgi Edinme Hakkı Kanunu gözden geçirilecek.

Yurt dışına çıkış yasağı sınırlanıyor Ne değişti?

Madde 3: Anayasa'nın 23. maddesinin 5. fıkrası "Vatandaşın yurt dışına çıkma hürriyeti, ancak suç soruşturması veya kovuşturması sebebiyle hâkim kararına bağlı olarak sınırlanabilir." şeklinde değiştirildi. Ne yapılacak? . Pasaport Kanunu gözden geçirilecek; . Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun gözden geçirilecek; . Türk Silâhlı Kuvvetleri Personel Kanunu gözden geçirilecek; . Askerlik Kanunu gözden geçirilecek. Ne değişti?

Madde 4: Anayasa'nın 41. maddesinde yapılan değişiklik ile, ilgili maddenin başlığı "Ailenin korunması ve çocuk haklan" şeklinde değiştirilerek, "Her çocuk, korunma ve bakımdan yararlanma, yüksek yararına açıkça aykırı olmadıkça, ana ve babasıyla kişisel ve doğrudan ilişki kurma ve sürdürme hakkına sahiptir." "Devlet, her türlü istismara ve şiddete karşı çocukları koruyucu tedbirleri alır." fıkraları eklendi.

Ne yapılacak? 

Şiddet Suçu Mağdurlarına Yardım Hakkında Kanun Tasarısı ile ilgili çalışmalar tamamlanacak; . Çocuk Koruma Kanunu gözden geçirilecek; Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Kanunu gözden geçirilecek; . Uluslararası Çocuk Kaçırmanın Hukuki Yön ve Kapsamına Dair Kanun gözden geçirilecek.
 
Çalışma hayatı yeniden düzenleniyor Ne değişti?

Madde 5: Anayasa'nın "Aynı zamanda ve aynı iş kolunda birden fazla sendikaya üye olunamaz." hükmünü içeren 51. maddesinin 4. fıkrası yürürlükten kaldırıldı. Ne yapılacak? . Sendikalar Kanunu gözden geçirilecek. Ne değişti?

Madde 6: Anayasa'nın 53. maddesinin başlığı "Toplu iş Sözleşmesi ve Toplu Sözleşme Hakkı" olarak değiştirilerek, 3. ve 4. fıkraları yürürlükten kaldırıldı ve "Memurlar ve diğer kamu görevlileri, toplu sözleşme yapma hakkına sahiptirler; Toplu sözleşme yapılması sırasında uyuşmazlık çıkması halinde taraflar Kamu Görevlileri Hakem Kurulu'na başvurabilir. Kamu Görevlileri Hakem Kurulu kararları kesindir ve toplu sözleşme hükmündedir; Toplu sözleşme hakkının kapsamı, istisnaları, toplu sözleşmeden yararlanacaklar, toplu sözleşmenin yapılma şekli, usulü ve yürürlüğü, toplu sözleşme hükümlerinin emeklilere yansıtılması, Kamu Görevlileri Hakem Kurulu'nun teşkili, çalışma usul ve esasları ile diğer hususlar kanunla düzenlenir." fıkraları eklendi. Ne yapılacak? . Kamu Görevlileri Sendikaları Kanunu gözden geçirilecek; . Toplu sözleşme hakkı ile Kamu Görevlileri Hakem Kurulu'nun teşkili, çalışma usul ve esaslarına ilişkin yeni bir kanun çıkarılacak.

Ne değişti?

Madde 7: Anayasa'nın 54. maddesinin "Grev esnasında greve katılan işçilerin ve sendikanın kasıtlı veya kusurlu hareketleri sonucu, grev uygulanan işyerinde sebep oldukları maddî zarardan sendika sorumludur." hükmünü içeren 3. fıkrası ve "Siyasî amaçlı grev ve lokavt, dayanışma grev ve lokavtı, genel grev ve lokavt, işyeri işgali, işi yavaşlatma, verim düşürme ve diğer direnişler yapılamaz." hükmünü içeren 7. fıkrası yürürlükten kaldırıldı. Ne yapılacak? . Toplu iş Sözleşmesi, Grev ve Lokavt Kanunu gözden geçirilecek. Ne değişti? Madde 12: Anayasa'nın 128. maddesinin 2. fıkrasına "Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır." cümlesi eklendi. Ombudsman kuruluyor Ne yapılacak? . Devlet Memurları Kanunu gözden
geçirilecek; . Kamu Görevlileri Sendikaları Kanunu gözden geçirilecek.

Ne değişti?

Madde 8: Anayasa'nın 74. maddesinin başlığı "Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı" şeklinde değiştirilerek, maddenin 3. fıkrası yürürlükten kaldırıldı ve "Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir; TBMM Başkanlığı'na bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler; Kamu Başdenetçisi TBMM tarafından gizli oyla dört yıl için seçilir. İlk iki oylamada üye tam sayısının üçte iki ve üçüncü oylamada üye tam sayısının salt çoğunluğu aranır. Üçüncü oylamada salt çoğunluk sağlanamazsa, bu oylamada en çok oy alan iki aday için dördüncü oylama yapılır; dördüncü oylamada en fazla oy alan aday seçilmiş olur; Bu maddede sayılan hakların kullanılma biçimi, Kamu Denetçiliği Kurumu'nun kuruluşu, görevi, çalışması, inceleme sonucunda yapacağı işlemler ile Kamu Başdenetçisi ve kamu denetçilerinin nitelikleri, seçimi ve özlük haklarına ilişkin usul ve esaslar kanunla düzenlenir." fıkraları eklendi. Ne yapılacak? . Kamu Denetçiliği Kurumu'nun kuruluşu, görev ve işleyişine dair bir kanun çıkartılacak; . Bilgi Edinme Hakkı Kanunu gözden geçirilecek; . TBMM içtüzüğü gözden geçirilecek.

Ne değişti?

Madde 9: Anayasa'nın "Partisinin temelli kapatılmasına beyan ve eylemleriyle sebep olduğu Anayasa Mahkemesi'nin temelli kapatmaya ilişkin kesin kararında belirtilen milletvekilinin milletvekilliği, bu kararın Resmî Gazete'de gerekçeli olarak yayımlandığı tarihte sona erer. TBMM Başkanlığı bu kararın gereğini derhal yerine getirip Genel Kurula bilgi sunar." hükmünü içeren 84. maddesinin son fıkrası yürürlükten kaldırıldı. Ne yapılacak? . TBMM İçtüzüğü gözden geçirilecek. YAŞ kararlarına yargı yolu açılıyor.

Ne değişti?

Madde 10: Anayasa'nın 94. maddesinin 3. fıkrası, "TBMM Başkanlık Divanı için, bir yasama döneminde iki seçim yapılır, ilk seçilenlerin görev süresi iki yıldır, ikinci devre için seçilenlerin görev süresi ise o yasama döneminin sonuna kadar devam eder." şeklinde değişti. Ne yapılacak? . TBMM içtüzüğü gözden geçirilecek.

Ne değişti?

Madde 11: Anayasa'nın 125. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan " Cumhurbaşkanfnın tek başına yapacağı işlemler ile Yüksek Askeri Şura'nın kararları yargı denetimi dışındadır" hükmüne, "Ancak Yüksek Askeri Şura'nın terfi işlemleri ile kadrosuzluk nedeniyle emekliye ayırma hariç her türlü ilişik kesme kararlarına karşı yargı yolu açıktır." cümlesi eklendi. Ne yapılacak? . Askeri Yüksek idare Mahkemesi Kanunu gözden geçirilecek; . Türk Silâhlı Kuvvetleri Personel Kanunu gözden geçirilecek,

Ne değişti?

Madde 13: Anayasa'nın 129. maddesinin 3. fıkrasında yer alan, "Uyarma ve kınama cezalarıyla ilgili olanlar hariç, disiplin kararları yargı denetimi dışında bırakılamaz." hükmü, "Disiplin kararları yargı denetimi dışında bırakılamaz" şeklinde değiştirildi. Ne yapılacak? . Devlet Memurları Kanunu gözden geçirilecek; . Devlet personel rejimi ile ilgili diğer mevzuat gözden geçirilecek.

Ne değişti?

Madde 14: Anayasa'nın 144 maddesinin "Hakim ve Savcıların Denetimi" başlığı, "Adalet hizmetlerinin denetimi" şeklinde değiştirildi. Madde, "Adalet hizmetleri ile savcıların idarî görevleri yönünden Adalet Bakanlığınca denetimi, adalet müfettişleri ile hâkim ve savcı mesleğinden olan iç denetçiler; araştırma, inceleme ve soruşturma işlemleri ise adalet müfettişleri eliyle yapılır. Buna ilişkin usul ve esaslar kanunla düzenlenir." şeklinde değiştirildi . Ne yapılacak? . Hâkimler ve Savcılar Kanunu gözden geçirilecek; . Adalet Bakanlığfnın Teşkilat ve Görevleri Hakkında KHK'nın Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanun gözden geçirilecek.GÜNCEL Askeri mahkemelerin yetkisi sınırlanıyor.
 
Ne değişti?

Madde 15: Anayasa'nın 145. maddesi, "Askerî yargı, askerî mahkemeler ve disiplin mahkemeleri tarafından yürütülür. Bu mahkemeler; asker kişiler tarafından işlenen askerî suçlar ile bunların asker kişiler aleyhine veya askerlik hizmet ve görevleriyle ilgili olarak işledikleri suçlara ait davalara bakmakla görevlidir. Devletin güvenliğine, anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlara ait davalar her halde adliye mahkemelerinde görülür; Savaş hali haricinde, asker olmayan kişiler askerî mahkemelerde yargılanamaz; Askerî mahkemelerin savaş halinde hangi suçlar ve hangi kişiler bakımından yetkili oldukları; kuruluşları ve gerektiğinde bu mahkemelerde adlî yargı hâkim ve savcılarının görevlendirilmeleri kanunla düzenlenir; Askerî yargı organlarının kuruluşu, işleyişi, askerî hâkimlerin özlük işleri, askerî savcılık görevlerini yapan askerî hâkimlerin görevli bulundukları komutanlıkla ilişkileri, mahkemelerin bağımsızlığı ve hâkimlik teminatı esaslarına göre kanunla düzenlenir." şeklinde değiştirildi:

Ne yapılacak?

Askeri Mahkemeler Kuruluşu ve Yargılama Usulü Hakkında Kanun gözden geçirilecek; . Ceza Muhakemesi Kanunu gözden geçirilecek; . Askeri Hâkimler Kanunu gözden geçirilecek; . Sıkıyönetim Kanunu gözden geçirilecek. Ne değişti?

Madde 16, 17,18,19: Anayasa'nın 146, 147, 148 ve 149. maddelerinde Anayasa Mahkemesi'nin kuruluşuna, üyeliğin sona ermesine, görev ve yetkileri ile çalışma ve yargılama usulüne ilişkin değişiklikler gerçekleştirildi. Ne yapılacak? . Anayasa Mahkemesi'nin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun gözden geçirilecek; . Anayasa Mahkemesi içtüzüğü gözden geçirilecek.

Ne değişti?

Madde 20, 21: Anayasa'nın 156. maddesinin son fıkrası, "Askerî Yargıtay'ın kuruluşu, işleyişi, mensuplarının disiplin ve özlük işleri mahkemelerin bağımsızlığı ve hâkimlik teminatı esaslarına göre kanunla düzenlenir."; Anayasa'nın 157. maddesinin son fıkrası, "AskerîYüksek İdare Mahkemesi'nin kuruluşu, işleyişi, yargılama usulleri, mensuplarının disiplin ve özlük işleri mahkemelerin bağımsızlığı ve hâkimlik teminatı esaslarına göre kanunla düzenlenir." şeklinde değiştirildi. Ne yapılacak? . Askeri Mahkemeler Kuruluşu ve Yargılama Usulü Hakkında Kanun gözden geçirilecek; . Askeri Yargıtay Kanunu gözden geçirilecek; . Askeri Yüksek idare Mahkemesi Kanunu gözden geçirilecek.

Ne değişti? Madde 22: Anayasa'nın HSYK'nın yapısı ve işleyişine ilişkin 159. maddesi değiştirildi. Ne yapılacak? . Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu Kanunu gözden geçirilecek: . Hâkim ve Savcılar Yüksek Kurulu İç Yönetmeliği gözden geçirilecek: . Adalet Bakanlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında KHK'nın Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanun gözden geçirilecek; . Hâkimler ve Savcılar Kanunu gözden geçirilecek. Ne değişti?

Madde 23: Anayasa'nın 166. maddesinin başlığı "Planlama; Ekonomik ve Sosyal Konsey" şeklinde değiştirildi ve maddeye, "Ekonomik ve sosyal politikaların oluşturulmasında hükümete istişarî nitelikte görüş bildirmek amacıyla Ekonomik ve Sosyal Konsey kurulur. Ekonomik ve Sosyal Konseyin kuruluş ve işleyişi kanunla düzenlenir." fıkrası eklendi. Ne yapılacak? . Ekonomik ve Sosyal Konsey'in Kuruluşu, Çalışma Esas ve Yöntemleri Hakkında Kanun gözden geçirilecek; . Ekonomik ve Sosyal Konsey'in Teşekkülü ile Çalışma . Esas ve Usulleri Hakkında Yönetmelik gözden geçirilecek.

Kaynak: Radikal Ek

ÇOK OKUNANLAR

KAMU PERSONELİ SINAV İLANLARI

YAZARLAR

ANKET