Öncekiler Sonrakiler

ÇALIŞMA VE İŞ KURUMU İL MÜDÜRLÜKLERİ UYGULAMA REHBERİ

Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri Uygulama Rehberi

26 Ocak 2014 Pazar 11:01
ÇALIŞMA VE İŞ KURUMU İL MÜDÜRLÜKLERİ UYGULAMA REHBERİ

Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri Uygulama Rehberi

İÇİNDEKİLER

A. 6356 SAYILI SENDİKALAR VE TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİ KANUNU UYGULAMA SÜREÇLERİ............................................................................................................................3

B. İŞÇİ ŞİKAYETLERİ İNCELEME SÜRECİ İNCELEME SÜRECİ..........................14

C. TEFTİŞ RAPORLARINA İLİŞKİN İŞLEMLER..........................................41

D. YABANCILARIN ÇALIŞMA İZİNLERİNE İLİŞKİN İŞLEMLER..........................43

A. 6356 SAYILI SENDİKALAR VE TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİ KANUNU UYGULAMA SÜREÇLERİ

GİRİŞ - 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununda, toplu iş sözleşmesi kapsamına girecek işyeri veya işletmede yetkili sendikanın tespiti görevi Bakanlığımıza verilmiş olmakla birlikte, toplu iş sözleşmesi sürecinde İl Müdürlüklerine,görevli makam sıfatı ile verilmiş önemli görevler bulunmaktadır.

Bu kapsamda, İ! Müdürlüklerince yürütülen işve işlemler aşama aşama aşağıda açıklanmıştır. 1.     YETKİ TESPİTİ İLE İLGİLİ İŞLEMLER

1.1- Yetki tespitine ilişkin başvurular, 6356 sayılı Kanunun 42 nci maddesi uyarınca işçi sendikaları, işveren sendikaları veya sendika üyesi olmayan işverenler tarafından Bakanlığımıza yapılır. Bu başvurular, Çalışma Genel Müdürlüğü Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Daire Başkanlığında Bakanlığımız Yetki Tespiti Otomasyon Sistemi üzerinden sonuçlandırılır.

1.2- Sistem üzerinden sonuçlandırılmayan başvurular, incelenmek üzere İl Müdürlüklerine gönderilir. Çoğunluk inceleme yazısını alan İl Müdürlüğü derhal işverene bir yazı yazarak, başvuru konusu işyeri/işyerlerinin dışında 6356 sayılı Kanunun 34 üncü maddesinde belirtilen işletme kapsamına girecek başka işyeri/işyerlerinin bulunup bulunmadığının,varsa SOK sicil numaralarının bildirilmesini ve işyeri veya işletmede başvuru tarihindeki geçici ve daimi olarak çalışan tüm işçilerin listesini ister. İşçi listesinde işçilerin adları ve soyadlarının yanında TC Kimlik numaraları ve işe giriş tarihleri belirtilmelidir.

1.3- İşverenin işyerinde çalışan işçileri bildirmemesi halinde İl Müdürlüğünce, Sosyal Güvenlik Müdürlüğüne yazı yazılarak. Çalışma Genel Müdürlüğünün yazısında belirtilen tüm SGK sicil numaralarında kayıtlı başvuru tarihini içeren dönem prim bordroları veya e-bildirgeleri ister.

1.4- Söz konusu işyeri veya işyerlerinde Toplum Yararına Programları kapsamında çalıştırılan işçilerin bulunması halinde, toplam işçi sayısından düşülmek üzere bu işçiler de İl Müdürlüğünce ayrı bir listede belirtilir.

1.5- Elde edilen tüm veriler, 6356 sayılı Kanunun 42 nci maddesine göre yapılacak işlemlere esas olmak üzere derhal Çalışma Genel Müdürlüğüne gönderilir.

1.6- Kurulu bulunduğu iş kolunda üye sayısı itibariyle %3 barajını geçen ve toplu iş sözleşmesi yapılmak istenilen işyerinde % 50+1, işletmede ise %40 üye çoğunluğunu sağlayan sendika adına Çalışma Genel Müdürlüğü tarafından olumlu yetki tespiti yazısı düzenlenir. Bu şartların herhangi birinin sağlanamaması durumunda ise olumsuz yetki tespiti yazısı verilir.

(%3 üye şartı. Ekonomik ve Sosyal Konseye üye konfederasyonlara bağlı işçi sendikaları için Ocak 2013 istatistiğinin yayımı tarihinden 01/07/2016 tarihine kadar %1. 01/07/2018 tarihine kadar %2 olarak uygulanacaktır. 6356 s. K./Geçici 6. madde.)

1.7- Olumsuz yetki tespiti yazısı sadece başvuruyu yapan tarafa gönderilirken, olumlu yetki tespiti yazısı, aynı iş kolunda kurulu diğer işçi sendikaları ile taraf olacak işveren sendikası veya sendika üyesi olmayan işverene ve ilgili İl Müdürlüğüne veya İl Müdürlüklerine gönderilir.

1.8- Yetki tespiti yazısını alan İl Müdürlüğü, ilgili işyeri veya işletme için bir yetki prosedür dosyası açar ve 6356 sayılı Kanunda belirtilen sürelerin takibi için yetki prosedürü takip defterine uygun kayıt işlemini yapar.

1.9- İşyeri veya işletme ile ilgili alman her bir yazı veya yapılan her türlü işlem açılan prosedür dosyasında bulundurulur ve yetki prosedürü takip defterindeki ilgili bölüme işlenir. Toplu iş sözleşmesi sürecinin başlangıcından tamamlanmasına kadar bu kayıtların zamanında ve doğru tutulması yetki belgesinin geçerliliğini yitirip yitirmediğinin tespiti açısından önem taşımaktadır.

1.10- 6356 sayılı Kanunun 42 nci maddesi gereğince kendilerine gönderilen yetki tespiti yazısını alan işçi veya işveren sendikaları veya sendika üyesi olmayan işveren, yazının kendilerine tebliğ edildiği tarihten itibaren altı iş günü içinde mahkemeye itiraz edebilirler.Ancak Kanunun 43 üncü maddesi gereğince itiraz dilekçelerinin İl Müdürlüğü kaydından geçirilmesi zorunludur.

1.11- Görevli makam olsun olmasın, yetki tespiti yazısının dağıtım bölümünde yer alan her bir 11 Müdürlüğü, tebligatta geçen süreyi de göz önünde bulundurarak,itiraz süresinin dolmasını bekler. Yetki tespiti yazısının postada kaybolmasıve İl Müdürlüğüne ulaşmaması nedeniyle Çalışma Genel Müdürlüğünden faks iletemini halinde, bekleme süresinin hesabında, faksın alındığı tarih değil, yetki tespiti yazısının tarihi esas alınır.

1.12- Bekleme süresi içinde taraflarca İl Müdürlüğüne usulüne uygun bir İtirazda bulunulmaz ise. İl Müdürlüğü, her hangi bir itirazın olmadığını bir yazı ile Çalışma Genel Müdürlüğüne bildirir.

1.13- Bekleme süresi içinde veya itiraz yoktur yazısının gönderilmesinden sonra, taraflardan birinin veya her ikisinin itirazda bulunması halinde, yazılı itiraz başvurusu ilgili İl Müdürlüğü kaydına alınır. İtiraz dilekçesinin aslı evrak kayıt kaşesi vurulduktan sonra  Mahkemeye verilmek üzere, itiraz eden tarafa iade edilir. İtiraz dilekçesinin bir örneği derhal Çalışma Genel Müdürlüğüne gönderilir ve herhangi bir gecikmeye meydan verilmemesi açısından, ayrıca faks çekilir.

1.14- Yetki tespitine itiraz davaları ile ilgili mahkemelerden alınan müzekkereler, işlem yapılmaksızın derhal Çalışma Genel Müdürlüğüne gönderilir, ayrıca faks çekilir. İlgili mahkemeye müzekkerenin Çalışma Genel Müdürlüğüne gönderildiğine ilişkin bilgi verilir.

1.15- Yetki tespiti yazısında gerekli çoğunluğu sağladığı belirtilen sendika da İl Müdürlüklerinden yetki tespiti yazısına itiraz olup olmadığının kendilerine bildirilmesini yazı ile isteyebilir. Bu konuda verilecek cevaplar için madde 1.6'da belirtilen sürenin dolması beklenir.

2. YETKİ BELGESİ VE TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİ GÖRÜŞMELERİNİN BAŞLAMASI İLE İLGİLİ YAPILAN İŞLEMLER

2.1- Tespit yazısına Kanunda öngörülen süre içerisinde itiraz edilmemişse veya yapılan itiraz reddedilmişse. Çalışma Genel Müdürlüğü ilgili sendika adına bir yetki belgesi düzenler. Bu belge toplu iş sözleşmesi tarafı işçi sendikası, işveren sendikası veya sendika üyesi olmayan işverene ve ilgili İl Müdürlüğüne veya İl Müdürlüklerine gönderilir.

(Birden fazla İl Müdürlüğünün görev alanına giren işletmelerde, bu aşamadan sonraki iş ve işlemler için işletme merkezinin bulunduğu ildeki İl Müdürlüğü, yine birden fazla İl Müdürlüğünün görev alanına giren grup toplu iş sözleşmelerinde ise Çalışma Genel Müdürlüğü görevli makam sıfatı ile sorumludur.)

2.2- Taraflardan biri, yetki belgesinin alındığı tarihten itibaren on beş gün içinde karşı tarafı toplu görüşmeye çağırır. Çağrı tarihi, çağrıyı yapan tarafça derhal görevli makama bildirilir.Yazı örneği İl Müdürlüğünce Çalışma Genel Müdürlüğüne gönderilir. Bu süre içindeçağrı yapılmazsa, yetki belgesinin hükmü kalmaz. (6356 s. K./Md.46)

2.3- Çağrının karşı tarafa tebliğ edildiği tarihten itibaren altı iş günü içinde taraflar toplu görüşmenin başlayacağı yer. gün ve saati aralarında anlaşarak tespit ederlerse, bunu İl Müdürlüğüne yazı ile bildirirler. (6356 s. K./Md.47) Yazı örneği İl Müdürlüğünce Çalışma Genel Müdürlüğüne gönderilir.

2.4- Toplantı yer, gün ve saati bakımından taraflar arasında bir anlaşmaya yanlamazsa, taraflardan birinin başvurusu üzerine yapılacak ilk toplantının yeri günü ve saati görevli makamca derhal belirlenir ve taraflara bildirilir. (6356 s. K./ Md. 47) Yazı örnekleri İl Müdürlüğünce Çalışma Genel Müdürlüğüne gönderilir.

2.5- Toplantı yer, gün ve saatinin belirlendiği yazıyı alan taraflar, toplantıya katılacak kişileri belirler ve ilgili İl Müdürlüğüne bildirir.

2.6- İl Müdürlüğü, bildirilen gün ve saatte toplantıyı yapar. Toplantı tutanak ile kayıt altına alınarak toplantıya katılanlarca imzalanır. Düzenlenen tutanağın bir örneği taraflara verilir.Tutanağın bir örneği İl Müdürlüğünce Çalışma Genel Müdürlüğüne gönderilir, bir Örneği de ilgili prosedür dosyasına konulur. Toplantı tarihi toplu iş sözleşmesi görüşmelerine başlama tarihi olarak prosedür takip defterine işlenir.

2.7- Toplu görüşmelere başlama (ilk toplantı), çağrı tarihinden itibaren otuz gün içinde yapılmalıdır. İşçi sendikası ilk toplantıya gelmez veya aynı süre İçinde toplu görüşmeye başlamazsa yetkisi düşer. (6356 s. K./Md.47)

2.8- Toplu görüşmenin süresi ilk toplantıtarihinden itibaren altmış gündür. (6356 s. K./Md.47)

3.    ANLAŞMA İLE SONUÇLANAN TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİ GÖRÜŞMELERİ İLE İLGİLİ YAPILAN İŞLEMLER

3.1- Toplu iş sözleşmesi görüşmeleri altmış günlük süre içinde anlaşma ile sonuçlanırsa, dört nüsha olarak düzenlenen toplu iş sözleşmesi taraf temsilcilerince imzalanır, birer nüshası taraflarca alınır,kalan iki nüsha toplu görüşme için çağrıyı yapmış olan tarafça ilgili İl Müdürlüğüne imza gününden başlayarak altı İş günü içinde verilir. (6356s.K./Md. 48)

3.2- İl Müdürlüğü, toplu iş sözleşmesini inceler ve herhangi bir eksiği veya yanlışının bulunup bulunmadığını kontrol eder. ( Sözleşme taraflarının doğru yazılıp yazılmadığı, sayfa ve maddelerde eksik olup olmadığı, imza tarihi ile yürürlük tarihlerinin belirtilip belirtilmediği, yürürlük süresi ile yürürlük tarihleri arasında farklılık olup olmadığı, her sayfasının taraflarca paraflanıp, paraflanmadığı, sözleşmenin imza bloğunda her iki tarafın da imzasının bulunup bulunmadığı, söz konusu işyeri veya işletme ile ilgili daha önce imzalanmış bir toplu iş sözleşmesi varsa yeni sözleşmenin yürürlük başlangıç tarihinin önceki sözleşmenin bitiş tarihinden sonra olup olmadığı, vb.)

3.3- Toplu iş sözleşmesinde her hangi bir yanlış veya eksik tespit edilmesi halinde, sözleşmeler eksik veya yanlışlığın giderilmesi için gönderen tarafa iade edilir.

3.4- Toplu iş sözleşmesinin incelenmesinde herhangi bir eksik veya yanlış tespit edilmemiş veya tespit edilen eksiklik veya yanlışlık düzeltilmiş ise, İl Müdürlüğü toplu iş sözleşmesinin bir nüshasını Çalışma Genel Müdürlüğüne gönderir, bir Örneğini ilgili dosyaya koyar ve imza tarihi ve yürürlük tarihlerini prosedür takip defterine işler. (6356 s.K. /Md. 48)

4.    ANLAŞMA SAĞLANAMAYAN TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİ GÖRÜŞMELERİNDE ARABULUCU TAYİNİ İLE İLGİLİ YAPILAN İŞLEMLER

4.1- Toplu görüşme için kararlaştırılan ilk toplantıya taraflardan biri gelmez veya geldiği halde görüşmeye başlamazsa,toplu görüşmeye başladıktan sonra toplantıya devam etmezse veya taraflar toplu görüşme süresi içerisinde anlaşamadıklarını bir tutanakla tespit ederlerse yada toplu görüşme süresi anlaşma olmaksızın sona ererse, taraflardan biri uyuşmazlığı altı iş günü içinde görevli makama bildirir. Aksi takdirde işçi sendikasının yetkisi düşer. (6356 s.K./ Md.49)

4.2- Uyuşmazlık yazısını alan İl Müdürlüğü,altı iş günü içinde resmi arabulucu tayini için tarafları toplantıya çağırır ve katılım olmazsa resen, taraflardan birinin katılımı halinde katılan tarafın önerisini dikkate alarak, resmi listeden bir arabulucuyu görevlendirir. Tarafların her ikisinin de katılımında, tarafların resmi arabulucu listesindeki bir arabulucu ismi üzerinde anlaşma sağlamaları halinde belirlenen kişi, anlaşma sağlanamaması halinde ise kura ile belirlenecek kişi İl Müdürlüğü tarafından uyuşmazlıkta arabulucu olarak görevlendirilir. Görevli makam, uyuşmazlığın kapsamını ve niteliğini de dikkate alarak arabulucuya ödenmesi gereken ücreti yönetmelikte belirtilen alt ve üst sınırlar içerisinde belirler. '(6356 s.K./Md. 50) Toplantıya ilişkin tutanak düzenlenerek toplantıya katılanlarca imzalanır.

4.3- İl Müdürlüğü resmi arabulucuya ve taraflara görevlendirmeye ilişkin bildirimi yapar. Tutanak ve yazıların birer nüshasını Çalışma Genel Müdürlüğü Resmi Arabuluculuk ve İşçi Ceza Paraları Daire Başkanlığına gönderir.

5.   RESMİ ARABULUCU TUTANAKLARI İLE İLGİLİ İŞLEMLER

5.1- Resmi arabulucu görev kararını aldıktan sonra on beş gün içinde taraflarla toplantı yaparak uyuşmazlığa çözüm arar.Resmi arabulucunun görevi on beş gün sürer. Bu süre. tarafların anlaşması halinde altı iş günü uzatılabilir. Uzatma yazı ile İl Müdürlüğüne bildirilir.(6356 s.K./Md. 50)

5.2- İl Müdürlüğüne intikal eden uzatmaya ilişkin yazı örneği Çalışma Genel Müdürlüğüne gönderilir.

5.3- Görüşmeler sonrasında anlaşma sağlanmışsa, resmi arabulucu düzenlediği anlaşma tutanağını İl Müdürlüğüne verir. İl Müdürlüğü anlaşma tutanağının bir Örneğini Çalışma Genel Müdürlüğü Resmi Arabuluculuk ve İşçi Ceza Paraları Daire Başkanlığına gönderir.

Rehber ekine resmi arabulucu ücretinin tespitine esas gösterge listesi konulmuştur.

5.4- Anlaşma sonrasında, taraflarca imzalanan toplu iş sözleşmesi İl Müdürlüğüne verilir. İl Müdürlüğünce "Anlaşma İle Sonuçlanan Toplu İş Sözleşmeleri İle İlgili Yapılan İşlemler" başlığı altında 3*üncü maddede belirtilen işlemler gerçekleştirilir.

5.5- Arabuluculuk süresi sonunda anlaşma sağlanamamış ise arabulucu üç iş günü içinde uyuşmazlığı belirleyen bir tutanak düzenleyerek İl Müdürlüğüne verir.

5.6- İl Müdürlüğü bu tutanağı en geç üç işgünü içinde taraflara tebliğ eder. (6356/50. Madde) Grev kararı alma yetkisi sendika genel merkezlerine ait olduğundan, uyuşmazlık tutanakları, sendikaların genel merkezlerine gönderilir. Tutanağın bir örneği de. Çalışma Genel Müdürlüğü Resmi Arabuluculuk ve İşçi Ceza Paralan Daire Başkanlığına gönderilir.

6.   GREV VE LOKAVT KARARLARINA İLİŞKİN İŞLEMLER

6.1- Resmi arabulucu uyuşmazlık tutanağını alan işçi sendikası, tutanağın tebliğinden itibaren altmış gün içinde grev kararı alabilir ve bu süre içinde altı iş günü Önceden karşı tarafa bildirilecek tarihte uygulamaya koyabilir. Bu süre içinde grev kararı alınmaz veya uygulanacağı tarih karşı tarafa bildirilmezse toplu iş sözleşmesi yapma yetkisi düşer. (6356 s. K./ Md. 60) Grup toplu iş sözleşmesine ilişkin uyuşmazlıklarda grev kararı uyuşmazlık kapsamındaki işyerlerinin bir kısmı içinde alınabilir.

6.2- Uyuşmazlık tarafı olan işveren sendikası veya sendika üyesi olmayan işveren, işçi sendikasının almış olduğu grev kararının kendisine tebliğinden itibaren altmış gün içinde lokavt kararı alabilir ve bu süre içinde altı iş günü önceden karşı tarafa bildirilecek tarihte uygulamaya koyabilir. (6356 s. K./Md. 60) Grup toplu iş sözleşmelerinde, uyuşmazlık kapsamı dâhilinde olmakla birlikte grev kararı dışında bırakılan işyerleri için de lokavt kararı alınabilir.

6.3- Grev ve lokavt kararları, kararı alan tarafça işyeri ve işyerlerinde derhal ilan edilir.

6.4- İl Müdürlüğü, grev ve lokavt kararlarını. Çalışma Genel Müdürlüğüne ve mülki amirliklere bildirilir. Eğertoplu iş sözleşmesi işletme düzeyinde yapılıyor ise varsa ilgili diğer İl Müdürlüklerine de gönderilir.

6.5- Grev ve lokavt kararlarının uygulanacağı tarih, kararı alan tarafça karşı tarafa tebliğ edilmek üzere notere ve bir örneği de görevli makama tevdii edilir. Uygulama tarihi kararı alan tarafça ayrıca işyeri veya işyerlerinde derhal ilan edilir.

7.    GREV VE  LOKAVT  DIŞI KALACAK  İŞÇİLER İLE  İLGİLİ YAPILAN İŞLEMLER

7.1- Grev ve lokavt dışında kalacak işçilerin yedekler dahil niteliği ve sayısı işveren veya işveren vekili tarafından toplu görüşmenin başlamasından itibaren altı işgünü içinde işyerinde yazı ile ilan edilir ve bu ilanın bir örneği toplu görüşmede taraf olan işçi sendikasına tebliğ edilir. Bu ilandan itibaren altı işgünü içinde işçi sendikası iş davalarına bakmakla görevli mahalli mahkemeye itirazda bulunmazsa ilan hükümleri kesinleşir. İtiraz halinde mahkeme altı işgünü içinde kesin olarak karar verir.

7.2- Grev ve lokavta katılamayacak işçiler her ne sebeple olursa olsun kanuni süre içinde tespit edilmemiş ise. işveren veya işçi sendikası çalışacak işçi sayısının tespitini süre geçtikten sonra dagörevli makamdan isteyebilir. Görevli makam bu tespiti en kısa zamanda yaparak taraflara tebliğ eder.

7.3- Grev ve lokavtın uygulanacağı dönemde hangi işçilerin (ismen belirleme) işyerinde çalışmaya devam edecekleri. İl Müdürlüğünce grev ve lokavt kararının İl Müdürlüğe bildirilmesinden itibaren üç işgünü içinde resen tespit edilir.

7.4- Grev kararını kayda alan İl Müdürlüğü derhal bir yazı ile işverenden, işyerinde çalışan işçilerin ad ve soyadları ile yaptıkları işi gösterir listenin faks ile İl Müdürlüğüne bildirilmesini ve bu listede varsa işyerinde veya işletmede çalışan ve toplu görüşmede taraf olan işçi sendikasının ve şubesinin başkan veya yönetim kurulu üyesi bulunan işçiler ile sendika temsilcilerinin belirtilmesini ister.

7.5- İl Müdürlüğü, işverenden ayrıca dahaönce madde 7.1 e göre grev ve lokavt dışı kalacak işçilere ilişkin sayı venitelik yönünden yapılmış bir belirleme var ise ilan tutanağı ile birlikte İlMüdürlüğüne gönderilmesini ister.

7.6- İşyeri veya işletme ile ilgili grev ve lokavt dışı kalacak işçilerin niteliğini ve sayısı daha önce belirlenmiş ise,işçi listesinden protokolde belirtilen sayıda ve nitelikteki işçiler ismen İl Müdürlüğü tarafından belirlenir.

7.7- İşyeri veya işletme ile ilgili grev ve lokavt dışı kalacak işçilerin niteliğini ve sayısını belirtir bir protokolün bulunmaması halinde ise. işyeri veya işletmede yapılan işin niteliğine uygun sayıda (ortalama %10 oranında) işçiyi bu kapsamda belirler.

7.8- Grev ve Lokavt dışı kalacak işçiler arasında, toptu görüşmede taraf olan işçi sendikasının ve şubesinin başkan veya yönetim kurulu üyesi ya da işyeri sendika temsilcilerinin bulunmamasına dikkat edilmelidir.

7.9- Grev ve Lokavt dışı kalacak personelin işyerinin özelliği ve faaliyet konusuna göre,

hiçbir surette üretim ve satışa yönelik olmamak kaydı ile niteliği bakımından sürekli

olmasında teknik zorunluluk bulunan işlerde faaliyetin devamlılığım veya işyeri

güvenliğini, makine ve demirbaş eşyalarının,gereçlerinin, hammadde, yarı mamul ve

mamul maddelerin bozulmamasını ya da hayvan ve bitkilerin korunmasını sağlayacaklar arasından seçilmesine özen gösterilir.

7.10- İsmi tespit edilen işçilerin her birine ayrı ayrı grev ve lokavt dışı kalacak işçi olarak seçildiklerine dair yazı yazılır.

7.11- Yazılar davet edilen işveren veyagörevlendireceği vekiline (temsilcisine) işçilere tebliğ edilmek üzere bir yazıekinde teslim edilir.

7.12- İşveren, İl Müdürlüğünce grev ve lokavtdışı ilan edilen işçilere yazılarını tebliğ ederek, tebliğ-tebellüğ listesiniİl Müdürlüğüne iletir.

8.   GREV OYLAMASI İLE İLGİLİ YAPILAN İŞLEMLER

8.1- Grev kararının işyerinde ilan edildiğitarihte o işyerinde çalışan işçilerin en az dörtte birinin ilan tarihindenitibaren altı iş günü içinde işyerinin bağlı bulunduğu il müdürlüğüne yazılıbaşvurusu üzerine, görevli makamca talebin yapılmasından başlayarak altı işgünü içinde grev oylaması yapılır. (6356 s.K./Md. 61)

8.2- İşletme toplu iş sözleşmesine ilişkinuyuşmazlıklarda grev oylaması talebi işletmenin her bir işyerinin bağlıbulunduğu İl Müdürlüğüne yapılır. Grev oylaması isteyen işçilerin yeterli oranaulaşıp ulaşmadığının tespiti ile grev oylamasının sonuçları işletme merkezininbağlı bulunduğu görevli makamda toplanır ve sonuç orada belirlenir. (6356 s.K./Md.61)

8.3- Grup toplu iş sözleşmesine ilişkinuyuşmazlıklarda grev oylaması talebi grubun her bir işyerinin bağlı bulunduğuİl Müdürlüğüne yapılır. Grev oylaması isteyen işçilerin yeterli orana ulaşıpulaşmadığının tespiti ile grev oylamasının sonuçlan her bir işyeri veya işletmeiçin ayrı ayrı belirlenir. (6356 s.K./Md.61.)

8.4- Grev oylaması talebini alan İl Müdürlüğügrev oylaması talebini, görevli makam olup olmadığı, grev oylaması talebindebulunan işçilerin sayısının işyerinde çalışan işçi sayısının dörtte birinetekabül edip etmediği ve başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığı yönleri iledeğerlendirir.

8.5- İşverenden grev kararının işyerinde ilanedildiği tarihte işyerinde çalışan tüm işçilerin listesini alır. İhtiyaca göreve yeterli sayıda memur görevlendirir. Görevli personel eşit sayıda "GreveEvet" ve "Greve Hayır" oy pusulalarını ve oy sandıklarınıhazırlar.

8.6- Grev oylamasının yapılacağı gün ve saatibelirleyerek taraflara ve ilgili mülki idare amirine bildirir. Ayrıca oylamatarihi, yeri. saati ve oy pusulalarının renkler itibariyle hangi anlama geldiğihususunda tutanak tutarak işyerinde çalışanların görebilecekleri yerde ilaneder.


8.7- Grev oylamasının başlamasından önceçalışanların listesini içeren ve sandıkların boş olduğunu belirten tutanağıtanzim eder, tutanak işveren ve sendika temsilcileri tarafından da imzalanır.Sandık kapatılır ve mühürlenir.

8.8- Grev oylaması işyerinde ve iş saatleridışında, görevli memurların gözetimi altında gizli oy açık sayım esasına göreyapılır. Oylama sonunda oylamaya katılan işçi sayısı ile "Evet" ve"Hayır" oy sayısı tutanağa bağlanır. Tutanakta işveren ve sendikatemsilcilerinin de imzası alınır.

8.9- Oylama sonucu taraflara ve ilgilibirimlere gönderilir.

8.10- İşletme ve grup kapsamındakiuyuşmazlıklarda, grev oylamaları eş zamanlı olarak yapılır.

8.11- Grev oylaması sonucuna itirazlar oylamagününden başlayarak üç iş günü içinde mahkemeye yapılır. İtiraz mahkemece üç işgünü içinde kesin olarak karara bağlanır. (6356/61.Madde) Oylamanın iptalinekarar verilmesi halinde yeni bir başvuruya gerek olmaksızın grev oylamasıtekrarlanır.

8.12- Grev oylamasında, grev kararının ilanedildiği tarihte işyerinde çalışan işçilerden oylamaya katılanların saltçoğunluğu grevin yapılmaması yönünde karar verirse, bu uyuşmazlıkta alınan grevkararı uygulanamaz. Bu durumda altı iş günü içinde anlaşma sağlanmaz veya altıiş günü içinde işçi sendikası Yüksek Hakem Kuruluna başvurmazsa yetkibelgesinin hükmü kalmaz. (6356/61. Madde)

8.13- Anlaşma sağlanması durumunda"Anlaşma İle Sonuçlanan Toplu İş Sözleşmeleri İle İlgili Yapılan İşlemler*başlığı altında 3 üncü maddede belirtilen işlemler gerçekleştirilir.

9.    GREV VE LOKAVT UYGULAMASI İLE SONA ERDİRİLMESİNDE YAPILAN İŞLEMLER

9.1- İl Müdürlüğüne intikal eden grev velokavt uygulama kararlarının birer örneği Çalışma Genel Müdürlüğüne, mülkiamirliklere ve eğer toplu iş sözleşmesi işletme düzeyinde ise diğer İlMüdürlüklerine bildirilir. Uygulama tarihleri günü geldiğinde kontrol edilmeküzere prosedür takip defterine işlenir.

9.2- Bildirilen günde başlamayan grev hakkıveya lokavt düşer. Süresi içinde grev kararı uygulamaya konulmamışsa ve alınmışbir lokavt kararı da yoksa veya lokavt da süresi içinde uygulamaya konulmamışsayetki belgesinin hükmü kalmaz.

9.3- Grev ve Lokavt uygulamalarına belirtilengünde başlanıp başlanılmadığı İl Müdürlüğü tarafından takip edilir ve ÇalışmaGenel Müdürlüğüne bildirilir.

9.4- Bildirilen günde başlayan grev hakkında"Grev Uygulama Bilgi Fişi" İl Müdürlüğü tarafından doldurularak,Çalışma Genel Müdürlüğüne gönderilir.

9.5- Kanuni bir grev ve lokavtı sona erdirmekararı, kararı alan tarafça ertesi iş günü sonuna kadar yazı ile karşı tarafave görevli makama bildirilir. (6356/75. Madde)

9.6- Grevin ve lokavtın sona erdiği. İlMüdürlüğü tarafından işyerinde ilan edilir. Kanuni grev ve lokavt ilanınyapılması ile sona erer. (6356/75. Madde)

9.7- Grevi uygulayan sendikanın, yetkitespiti için başvurduğu tarihte işyerindeki üyesi işçilerin dörtte üçününsendika üyeliğinden ayrıldığının tespiti halinde, ilgililerden biri grevin sonaerdirilmesi için mahkemeye başvurabilir. Mahkemece belirlenecek tarihte grevinsona ereceği İl Müdürlüğünce işyerinde ilan edilir. (6356/75.Madde)

9.8- Grevin uygulanmasına son verilmesilokavtın, lokavtın uygulanmasına son verilmesi grevin kaldırılmasınıgerektirmez. (6356/75. Madde)

9.9- İl Müdürlüğü, grev ve lokavtuygulamasının sona erdirildiğini Çalışma Genel Müdürlüğüne, mülki amirliklerebildirir.

9.10- Anlaşma sağlanması halinde."Anlaşma İle Sonuçlanan Toplu İş Sözleşmeleri İle İlgili Yapılanİşlemler" başlığı altında 3 üncü maddede belirtilen işlemlergerçekleştirilir.

10.  YÜKSEK HAKEM KURULU KARARLARINA İLİŞKİN İŞLEMLER

10.1- Grev oylaması sonucunda grevyapılmaması yönünde kararın kesinleşmesinden itibaren altı işgünü içinde işçisendikası: grev ve lokavtın yasak olduğu uyuşmazlıklarda resmi arabulucuuyuşmazlık tutanağının tebliğinden ya da erteleme süresinin uyuşmazlıklasonuçlanması halinde sürenin bitiminden itibaren taraflardan biri altı iş günüiçinde Yüksek Hakem Kuruluna başvurabilir. Aksi takdirde işçi sendikasınınyetkisi düşer. (6356/51. Madde)

10.2- Yüksek Hakem Kurulu kararları kesindirve toplu iş sözleşmesi hükmündedir. Yüksek Hakem Kurulu kararları, anılan Kurultarafından İl Müdürlüğüne ve Çalışma Genel Müdürlüğüne dağıtım yapıldığından.İl Müdürlüğünce tekrar Çalışma Genel Müdürlüğüne gönderilmez.

10.3- Taraflar toplu iş sözleşmesinin tümmaddeleri üzerinde anlaşma sağlayamamışlar ise Yüksek Hakem Kurulu sözleşmenintamamını karara bağlar. Bu durumda karar başka bir işlem yapılmasına gerekbulunmadığından işyeri prosedür dosyasına konulur.

10.4- Ancak, taraflar sözleşme maddelerininbir kısmı üzerinde anlaşma sağlayamamışlar ise Yüksek Hakem Kurulu sadeceuyuşmazlık konusu maddeleri karara bağlar. Bu durumda toplu iş sözleşmesitaraflarca bir bütün haline getirilerek imzalanır ve İl Müdürlüğüne verilir.Toplu iş sözleşmesi hakkında "Anlaşma İle Sonuçlanan Toplu İş

Sözleşmeleri İle İlgili Yapılanİşlemler" başlığı ile 3 üncü madde ile belirtilen işlemlergerçekleştirilir.

11. ÖZEL HAKEME BAŞVURMA İLE İLGİLİ İŞLEMLER

11.1- Toplu çıkar uyuşmazlıklarında taraflarözel hakeme başvurma hususunda yazılı olarak anlaşma yaparlarsa, bundan sonraarabuluculuk, grev ve lokavt, kanuni hakemlik hükümleri uygulanmaz. Toplu çıkaruyuşmazlıklarında Özel hakem kararlan toplu iş sözleşmesi hükmündedir.

11.2- Uyuşmazlığın her safhasında taraflaranlaşarak özel hakem olarak Yüksek Hakem Kurulunu da seçebilir.

11.3- Özel hakeme başvurmaya ilişkinyazıların birer örneği Çalışma Genel Müdürlüğüne gönderilir.

11.4- Özel hakemlerden (Yüksek Hakem Kuruluhariç) alınan sözleşmelerin bir örneği Çalışma Genel Müdürlüğüne gönderilir.

12


B. İŞÇİ ŞİKÂYETLERİ İNCELEME SÜREÇLERİ

1. İLGİLİ MEVZUAT

1.1. İl Müdürlüklerine intikal eden işçişikayetleri;

a) 3071 sayılı Dilekçe HakkınınKullanılmasına Dair Kanun

b) 4857 sayılı İş Kanunu

c) 854 sayılı Deniz İş Kanunu

d) 5953 sayılı Basın İş Kanunu

e) 5326 sayılı Kabahatler Kanunu

i) 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu

g) 7201 sayılı Tebligat Kanunu

h) 1993/2 sayılı Başbakanlık Genelgesi

i) 2004/12 sayılı Başbakanlık Genelgesi

j) 2006/3 sayılı Başbakanlık Genelgesi

k) 2012/2 sayılı Bakanlık Genelgesi

hükümleri diğer ilgili mevzuat gereğince hızlı,zamanında ve etkin bir şekilde sonuçlandırılır. Bu işlemlerin yürütülmesineilişkin işlemler aşağıda belirtildiği şekilde yerine getirilir.

1.2. İşçi şikâyetlerinin incelenmesi sürecineilişkin işlemler ile tereddüt edilen konular hakkında Bakanlık merkez birimleriile doğrudan yazışma yapılabilir.

2. İŞÇİ ŞİKÂYETİBAŞVURULARININ ALINMASI

2.1. İl Müdürlüklerince işçilerin şahsenbaşvurularında mutlaka bilgi notu (Ek-1 Bilgi Notu) verilir ve bilgi notuokunduktan sonra dilekçe vermek isteyen işçilerin başvurulan matbu form (Ek-2Bireysel İş Uyuşmazlığı Hakkında Başvuru Dilekçesi) ile alınır.

2.2. Başvuru dilekçeleri evrak kaydınaalınır. Şahsen başvurularda dilekçelerin alındığı tarih, kayıt numarası dilekçesahibine verilir.

2.3. Posta, Başbakanlık İletişimMerkezi-BİMER ve ALO 170 yolu ile de işçi şikâyetleri alınabilir.

2.4. İlçelerde bulunan hizmet merkezlerincede (şube müdürlükleri) işçi şikâyeti başvuruları ve şikâyetten vazgeçmedilekçeleri alınır, inceleme yapılması ve sonuçlandırılması

amacıyla aynı gün faksla ve daha sonra yazıile İl Müdürlüğüne iletilir. Dilekçe sahibine de inceleme işlemlerinin İlMüdürlüğünce yapılacağı bilgisi verilir.

3. BAŞVURULARIN İNCELENMESİNDE UYULMASIGEREKEN ESASLAR

3.1. Dilekçe sahibinin adı- soyadı, adresiveya imzası bulunmayan, belli konuları içermeyen, dilekçedeki iddialarınYargıya intikal ettirildiğinin ya da iddia konularının Yargı mercilerinin görevalanına girdiğinin anlaşılması halinde ilgili dilekçeler işleme alınmaz.Dilekçedeki eksikliklerin tamamlatılması sağlanır, eksiklerin tamamlatıl m asıhalinde dilekçe işleme alınır. Yargıya intikal ettirilen ya da iddiakonularının Yargı mercilerinin görev alanına giren konular ilgiliye gerekçesiile yazılı olarak bildirilir.

3.2. Ancak, bu unsurları ihtiva etmemeklebirlikte, olayla ilgili inandırıcı bilgi ve belgeler eklenmiş veya somutnitelikte bilgi, bulgu ya da olaylara dayandığı görülürse dilekçe işleme tabitutulur.

3.3. Ayrıca ALO 170 İletişim Merkezine ihbarve şikâyette bulunanların isimlerini bildirmekten kaçınmaları halinde, ihbar veşikâyete konu olan olay hakkında somut ve ayrıntılı bilgi vermişlerse bubilgiler yeterli sayılır.

3.4. Dilekçede tam olarak ne istenildiğibelirli olmayan veya işyeri unvanı ve adresi eksik ya da belirsiz olandilekçeler işleme alınmaz, başvuru sahibine Bireysel İş Uyuşmazlığı HakkındaBaşvuru Dilekçesi örneği gönderilir ve eksiklikleri tamamlatıldıktan sonraincelemeye alınır.

3.5. Başka bir idari makamın görev alanındabulunan başvurular, ilgili idari makama iletilir ve dilekçe sahibine de bilgiverilir.

4. BAŞVURULARIN İŞLEME ALINMASI

4.1.   Dilekçeler işleme alınmadan önce:

a) Şikâyet konusunun başka bir kurumuilgilendirmesi halinde, ilgili kuruma başvurması gerektiği,

b) İş Kanununun İstisnalar başlıklı 4.maddesinin birinci fıkrası kapsamında bulunan kişiler hakkında il müdürlüğünceinceleme yapılamayacağı (Borçlar Kanunu kapsamında yargıya başvurma hakkınınbulunduğu),

c) Kişinin İş Kanununun 18. maddesi uyarıncaiş güvencesi kapsamına girmesi halinde, (aynı kanunun 20. maddesi çerçevesindeiş akdinin sona erdirildiğinin tebliğinden itibaren bir ay içinde) doğrudanyargıya başvurması gerektiği.

d) Şikâyet konusu ile ilgili daha önceyargıya başvurulmuş olması halinde il müdürlüğünce inceleme yapılmasının mümkünolmadığı.

e) İşçinin işyerinden (4857/24 maddesibelirtilen sebepler dışında) kendi isteği ile istifa ettikten sonra, ihbar vekıdem tazminatı için talepte bulunması hâlinde ihbar ve kıdem tazminatı hakkıbulunmadığı.

f) İşçinin daha önce incelenen şikâyetdilekçesinin sonuçlandırılmasından sonra aynı konuyla ilgili tekrar incelemetalebinde bulunması halinde tekrar inceleme yapılamayacağı.

hakkında işçi bilgilendirilir.

4.2. 4857 sayılı İş Kanununun 91. maddesikapsamında "iş sözleşmesi fiilen sona eren işçilerin kanundan, iş ve topluiş sözleşmesinden doğan bireysel alacakları** ile ilgili şikayetler İlMüdürlükleri tarafından incelenir.

4.3. İş sözleşmesi fiilen devam ettiğianlaşılan işçilere ait şikâyet dilekçeleri, İş Teftiş Grup Başkanlıklarınaintikal ettirilir. İşçi şikâyetlerinin iş müfettişince incelenmesi halinde,müfettiş rapor sunucu 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre işverenetebliğ edilir.

4.4. İşçinin sigortasız çalıştırıldığıiddiasına ilişkin başvurusu Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) İl Müdürlükleri ya damerkez müdürlüklerine iletilir ve işçiye yazılı bilgi verilir. İşçininsigortasız çalıştırılma yanında iş mevzuatından, iş ve toplu iş sözleşmesindenkaynaklanan bireysel alacak talebi varsa dilekçe işleme alınarak incelenir.

4.5. İşçi şikâyetlerinin incelenmesisonucunda kayıt dışı işçi çalıştırıldığı tespit edilen işyerleri derhal ilgiliSGK İl Müdürlüklerine bildirilir.

4.6. İşçi şikâyeti ile ilgili incelemeyapılması sırasında işyerinin SGK kaydı bulunmadığının tespit edilmesi halinde,ilgili SGK İl Müdürlüğünün yanı sıra ilgili kurum ve kuruluşlara da (belediye,vergi dairesi vs.) bilgi verilir.

5. İŞÇİ ŞİKÂYETLERİNİN İL MÜDÜRLÜKLERİNCEİNCELENMESİ

5.1.   GENEL ESASLAR

a) İl müdürlüklerine intikal eden şikâyetler,başvuru tarih ve sırasına göre 15 gün içerisinde incelenip sonuçlandırılır.(5521/10. Madde)

Ancak bu sürenin uzaması durumunda gerekçebaşvuru sahibine yazılı olarak on beş günlük sürenin bitiminden önce bildirilir.

b) İşverenin davetini gerektirmeyen bireyselalacaklar Öncelikle işveren ile telefon görüşmesi ya da yazışma yapılarak, buyöntemle sonuçlandırılamayan başvurular ise işverenlerin İl Müdürlüklerinedavet edilmesi ile sonuçlandırılır.

c) İl Müdürlükleri tarafından yapılaninceleme sonucu neticelenen başvurular bir tutanağa bağlanır.

d) İnceleme ile sonuçlandınlamayanbaşvurularla ilgili olarak şikâyetçiye istediği takdirde yargı organlarınamüracaat edebileceği bildirilir.

e) Şikâyetten vazgeçilmesi veya talebinyargıya intikal ettiğinin belirlenmesi halinde, dilekçe işlemden kaldırılır.Ancak, konusu suç ya da kabahat olan hususlarla ilgili olarak ilgili Kurumlarabildirilir. (Ek-3 Şikâyetten Vazgeçme Dilekçesi)

TELEFON - YAZIŞMA YOLU İLE İNCELEME

a) Aşağıdaki şikâyet konularını içerendilekçeler doğrudan işverene yapılan yazışma yoluyla sonuçlandırılır. (Ek—4a ve4b Yazışma Yoluyla İnceleme Yazı Örnekleri)

> İşçinin emekli olması ve emeklilikbelgesini ibraz etmesi,

'r Askerlik nedeniyleişten ayrıldığına ilişkin askerlik belgesini ibraz etmesi, r Kadın işçinin evlilik dolayısıyla iştenayrıldığına ilişkin evlilik belgesini ibraz etmesi.

> Deneme süreli iş sözleşmesi yapılmışsabu süreye ilişkin belgenin ibraz edilmesi.

'r İşçinin ölümünedeniyle mirasçılarının ölüm belgesini ibraz etmesi.

Hallerinde ücret alacakları (aylık ücret,yıllık izin ücreti, ikramiye vb) ile kıdem tazminatı alacağı yazışma yoluylaişverenden talep edilebilir.

b) Yazışma yolu ile bilgi-belge istenilmesihalinde, aynı zamanda işverenle iletişime geçilerek işverenin konu hakkındamutlaka Kuruma bilgi vermesi gerektiği hatırlatılır.

c) Yazışma yoluyla incelemelerde, işverendengelen bilgi ve belgeler, belgelerin geçerliliği (imza, geçerli form. vs)incelenir.

d) İşveren veya vekilinin işçi lehine olumlubeyanı veya yazısının alınması halinde işçiye olumlu bildirim yapılır. (Ek-5/aİşçiye Yapılacak Olumlu Bildirim)

e) İşveren veya vekili tarafından ödemeyapılmayacağının bildirilmesi halinde işçiye olumsuz bildirim yapılır. (Ek-5/bİşçiye Yapılacak Olumsuz Bildirim)

f) İşverenden belirtilen süre içinde herhangibir bilgi gelmemesi halinde davet yolu ile inceleme yapılır.

5.3.  İŞVERENİ DAVET YOLU İLE İNCELEME

a) İşverenlerin İl Müdürlüğüne davetedilmesi, İl Müdürü imzası ile 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göreyazılı olarak yapılır. Davet yazıları tebliğ ve tebellüğ belgesi ile İlMüdürlüğünde elden de verilebilir (Ek- 6 Davetiye Zarfı Örneği, Ek-7 İşverenDavet Yazısı Örneği)

b) Davette istenilecek belgeler İle çağrıtarihi, yeri ve saati belirtilir. Davet yazısında belirtilen gün ve saatteişveren veya vekilinin gelmemesi halinde, işverene İş Kanununun 92. maddesineaykırı davranmaktan aynı Kanunun 107/a maddesi uyarınca idari para cezasıuygulanır. Davete icabet etmeyen işverene ikinci kez davet yapılmaz.

c) İl Müdürlüklerince düzenlenen davetyazılarının işverene davet gününde veya davet gününden sonra tebliğ edilmesiveya işverenin mücbir sebeple (kaza, hastalık, ölüm v.b) davet edilen gün vesaatte gelmemesi halinde, mücbir sebebini belgelemesi durumunda yeni bir davetgünü kararlaştırılır.

6. DAVET EDİLEN İŞVEREN İLE GÖRÜŞME

6.1.  GÖRÜŞME/ BELGE İNCELEME

a) Şikâyetçi işçinin iddia konulan, davetedilen işveren/vekiline açıklanır ve işveren/vekilinin iddia konusu ile ilgilibeyanı sorulur.

b) İşveren/ vekilinden şikâyet konularınailişkin istenilen kayıt ve belgelerin incelenmesi sonucunda şikâyetçi işçinin;

> İş sözleşmesinin yazılı yapılıpyapılmadığı, çalışma koşullarını gösterir belgenin verilip verilmediği.

> İşçinin işe giriş ve iş sözleşmesininfesih tarihi,

> İşyerinde toplu iş sözleşmesininuygulanıp uygulanmadığı,

> Son aylık brüt ücreti.

> İş sözleşmesinin fesih nedeni,

> İddia edilen ücretinin Ödenipödenmediği.

>• Sözleşmenin feshinde iddia edilen izin ücretinin ödenip Ödenmediği,

> İddia edilen ihbar ve kıdemtazminatlarının ödenip ödenmediği,

> Varsa iddia edilen diğer bireyselalacaklarına ilişkin haklarının ödenip ödenmediği.

Hususları, ilgili kayıt ve belgeler esasalınıp tespit edilerek "tutanak'* düzenlenir. (Ek -8 Tutanak)

c) İnceleme işlemleri belgelerin asıllarıüzerinden yapılır ve işveren tarafından ibraz edilen belgelerden konu ileilgili olanlarının bir örneği tutanağa eklenir.

d) Davet yolu ile incelemede, işvereninkimlik bilgileri, tüzel kişinin unvan ve adresi, işveren vekilinin kimlikbilgileri, vekâletname, imza sirküleri geçerlilik açısından incelenir vebelgeler/örnekleri tutanağa eklenir.

6.2. TUTANAK HAZİRLAMA

a) İnceleme ile görevli memurlar tutanağındüzenlenmesinde Kabahatler Kanununun "İdari Yaptırım Kararı" başlıklı25 inci maddesi hükümlerini (idari yaptırım kararı verilebilecek gerçekkişilerden kimlik bilgileri, tüzel kişinin unvan ve adresi, işveren vekilininkimlik bilgileri, vekâletname, imza sirküleri, kabahatle ilgili belge vb.bilgiler) göz önünde bulundurur.

b) Tutanakta ayrıca kayıt ve belgelerdeödenmediği tespit edilen hususlarla ilgili hakların ödenip ödenmeyeceği, iddiakonusu ile ilgili düşünceleri işveren/vekiline sorulur.

c) İşveren/vekilinin tespit edilen haklarıÖdeyeceğini beyan etmesi halinde de beyanı tutanağa yazılarak ibraz edilenkayıt ve belgelere göre inceleme yapılır.

d) İşveren/vekilinin işçinin tespit edilenhaklarının ödenmeyeceğini beyan etmesi halinde, beyanı tutanağa yazılır. Budurumda işçiye yapılacak bildirimde tespit edilen haklarının ödenmesi içinişverene müracaat etmesi, ödenmemesi halinde isterse yargıya başvurmasıbildirilir.

e) Tutanak işveren/vekili ile imza altınaalınır ve tutanağın bir sureti işveren/vekiline verilir. (Ek -8 Tutanak).İşverenin bazı hususlarda imzadan imtina etmesi (kaçınması) halinde bu bilgilerde tutanağa yazılır. (İşveren/vekili tutanağın bütününü imzalamaktan imtinaederse tutanağın bir sureti işveren/vekiline verilmez.)

f) Davete icabet etmeyen işveren veya işverenvekilleri için İl Müdürlüğünde bir tutanak düzenlenir. (Ek -9 İdari Para CezasıTutanağı Örneği)

6.3. İNCELEMENİN SONUÇLANDIRILMASI

a) İlgili personel tarafından tanzim edilendeğerlendirme raporu (Ek-10 Değerlendirme Raporu Örneği) dosyasına konulur,ulaşılan sonuç taraflara bildirilir.

b) İşçinin şikâyet konularıyla ilgili belgeve kayıt üzerinde yapılan incelemede bireysel alacakları ile ilgili bir tespitinyapılması halinde işverene işçinin haklarının ödenmesi hususunda yazı yazılır.(Ek-11 İşveren Sonuç Bildirim)

c) İşçilerin şikâyet konularının çözümlenmesiya da çözümlenememesi veya işveren/vekilinin davete icabet etmemesi halinde,işçilere yazılı olarak yargıya başvurabilecekleri hususunda bilgi verilir.(Ek-12 İşçi Sonuç Bildirim)

7. İNCELEME  İLE   GÖREVLİ   PERSONELİN  DİKKAT   ETMESİ GEREKEN HUSUSLAR

7.1. İnceleme sürecinde işçi ileişveren/vekilinin bir araya getirilmemesine özen gösterilir.

7.2. İnceleme ile görevli personel, görev veyetkilerini kullanırken işverenin ve işyerinin meslek sırları, çalışmaşartları, ekonomik ve ticari durumları hakkında inceleme ve tespitler sırasındagördükleri hususları gizli tutmak zorundadırlar. Görevleri ile ilgili kişilerinözel hizmet ve ikramlarını kabul edemezler. Bunlarla resmi iş ilişkisi dışındabir ilişki kuramaz, çıkar birliği sağlayamaz ve borç alıp veremezler.

7.3. İnceleme ile görevli memurlargörevlerini yerine getirirken işveren, işveren vekili, işçi ve üçüncü şahıslarakarşı nezaket kurallarına uygun olarak davranmak, giyim kuşam ve hareketlerindeDevlet memuru olmanın gerektirdiği güven ve saygıyı uyandırmak zorundadırlar.

7.4. İnceleme ile görevli personel eşlerine,üçüncü dereceye kadar (bu derece dâhil) kan ve sıhrî hısımlarına ait veyabunların yönetimleri altındaki yahut kendilerinin veya bunların ortağıbulundukları işyerlerine ilişkin şikâyetlerini inceleyemezler.

7.5- İnceleme ile görevli personel eşleri ileüçüncü dereceye kadar (bu derece dâhil) kan ve sihri hısımlıkları bulunanişçilerin şikâyetlerini inceleyemezler.

8. İSTATİSTİK BİLDİRME

8.1. Tutulan kayıtlar (manuel olarak excel dosyası) İlMüdürlüğü aylık faaliyet raporlarına işlenerek, izleyen ayın ilk haftası ÇSGBStrateji Geliştirme Başkanlığına (İzleme ve Değerlendirme Daire Başkanlığı)gönderilir.

8.2. İl Müdürlüğü personelinin işverenlegörüşmesi neticesinde işverenle anlaşan işçinin şikâyetten vazgeçme dilekçesivermesi ile sonuçlanan işlemler "Sonuçlandırılan İşçi Şikayet Başvurularıve Şikayet Konuları" başlıklı tabloya eklenir.

8.3. İşçiye yasal haklarının hatırlatılması,yargıya yönlendirilmesi gibi bir şekilde işçiye yardımcı olunan konular da aynışekilde sonuçlandırılan işçi şikâyetleri olarak değerlendirilir.

C. TEFTİŞ RAPORLARINA İLİŞKİN İŞLEMLER

1. İŞ TEFTİŞİ

1.1- 4857 sayılı İş Kanununun 91 "incimaddesinde "Devlet çalışma hayatı ile ilgili mevzuatın uygulanmasınıizler, denetler ve teftiş eder." hükmü doğrultusunda, iş denetimleriBakanlığımız İş Müfettişleri tarafından yürütülmektedir.

1.2- İşyerlerinde yapılan tüm denetimlersonucunda düzenlenen raporlar, tespit edilen hususlarla ilgili işlemlerhakkında gereği yapılmak üzere İl Müdürlüklerine gönderilir.

2. UYGULAMA

İlgili İl müdürlüğü/hizmeti merkezince raporüzerinde yapılan inceleme sonucunda, raporda maddi hata veya mevzuata açıkçaaykırı yönler bulunması halinde; rapor gerekçesiyle birlikte İş Teftiş KuruluBaşkanlığıma veya İş Teftiş Grup Başkanlığı na gönderilir. İş Teftiş KuruluBaşkanlığı tarafından rapor hakkında verilecek karar (uygulama veya düzeltme),il müdürlüğünce uygulanır.

2.1- İş müfettişlerinin raporları hakkında;

a) Yapılacak bir işlem yoksa üzerine gereklinot düşüldükten soma ilgili notun altına en az şef düzeyinde bir personeltarafından "UYGUNDUR" ibaresi yazılıp onayladıktan sonra rapor ilgilidosyasına konur.

b) Yapılacak işlem var ise. gerekli işlemleryapıldıktan soma. yazı veya yazılar ilgililere tebliğ edilir.

2.2- Rapor içeriğinde diğer servisleri deilgilendiren bölümlerin bulunması halinde; rapordan bir suret ilgili servislereverilir. Madde 2.3.a ve 2.3.b de belirtilen işlemlerden uygun olan yürütülür.

2.3- İş Teftiş Kurulu Başkanlığıncagerçekleştirilen teftişlere ilişkin düzenlenen rapor bilgilerinin 'ÇalışmaOtomasyon Sistemi ne girişi, Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüklerince yapılır.

D. YABANCILARIN ÇALIŞMA İZİNLERİNE İLİŞKİNİŞLEMLER

1. İZİNSİZ YABANCI İSTİHDAMININ DENETİMİ

1.1- 4817 sayılı Kanunun 20. maddesigereğince yabancıların ve işverenlerin Kanundan doğan yükümlülüklerini yerinegetirip getirmedikleri, Bakanlık iş müfettişleri ve SGK müfettişleri tarafındandenetlenmektedir.

1.2- 4817 sayılı Kanun gereğince yapılacakteftiş, denetim ve soruşturmalar 4857 sayılı İş Kanununda yer alan teftiş,denetim ve soruşturma hükümlerine göre yapılmakta ve bu hükümlere göre ilgiliyaptırımlar uygulanmaktadır.

1.3- Ayrıca, kolluk kuvvetlerinin de kendimevzuatları gereğince işyerlerinde yapacakları her türlü denetim, inceleme vekontrol sırasında yabancı çalıştıran işverenler ile yabancıların Kanundan doğanyükümlülükleri yerine getirmediklerini tespit etmeleri halinde durumu Bakanlığabildirmektedirler.

Kolluk kuvvetlerinin kendi mevzuatlarıgereğince işyerlerinde yapacakları her türlü denetim, İnceleme ve kontrolsırasında yabancı çalıştıran işverenler ile yabancıların 4817 sayılı Kanundandoğan yükümlülükleri yerine getirmediklerini tespit etmeleri halinde,Bakanlıkça hazırlanan Tutanak örneğini doldurmaları ve ilgili diğer tüm belgeörnekleriyle birlikte bir üst yazı ekinde ilgili Çalışma ve İş Kurumu İlMüdürlüğüne bildirmeleri gerekmektedir.

2. İL MÜDÜRLÜKLERİNCE YAPILACAK İŞLEMLER

2.1-    İDARİ İŞLEMLER

a} Genel ve özel bütçeli idarelerin teftiş vedenetim elemanları ile kolluk kuvvetlerinin kendi mevzuatları gereğinceişyerlerinde yapacakları her türlü denetim, inceleme ve kontrol sırasındayabancı çalıştıran işverenler ile yabancıların bu Kanundan doğan yükümlülükleriyerine getirmediklerini tespit etmeleri ve durumun Çalışma ve İş Kurumu İlMüdürlüklerine bildirilmeleri halinde. İl Müdürlüğünce gönderilen tutanaklarave denetim raporlarına göre doğrudan idari yaptırım uygulanır.

b) Genel ve özel bütçeli idarelerin teftiş vedenetim elemanları ile kolluk kuvvetleri veya ilgili kurumlar tarafındangönderilen denetim raporları ve tutanaklar, idari yaptırım uygulanmasına esasteşkil edecek yeterli bilgiyi içermedikleri sonucuna varıldığında, tamamlanmaküzere ilgili kuruma iade edilir.

2.2-İLGİLİ KURUMLARLAYAZIŞMA

a) Kolluk kuvvetlerince tutularak İlMüdürlüklerine intikal eden/edecek tutanaklarda herhangi bir eksiklik tespitedilmesi halinde, söz konusu eksikliğin giderilebilmesini sağlamak amacıyladurum ilgili mülki amirliğe intikal ettirilir.

b) Hiçbir incelemeye tabi tutulmadan Çalışmave İş Kurumu İl Müdürlüklerine intikal eden ihbar niteliğindeki başvurular iseincelenmek üzere ilgili İş Teftiş Grup Başkanlıklarına veya Sosyal GüvenlikKurumu Rehberlik ve Teftiş Kurulu Başkanlığına gönderilir.

c) Haklarında idari para cezası uygulanacakyabancıların Türkiye dışında bulunmaları halinde, idari para cezası tebliğiyapılabilmesi için tüm yazı ve belgeler Çalışma Genel Müdürlüğüne gönderilir.

2.3-     İSTATİSTİK BİLDİRME

İzinsiz çalıştığı tespit edilen yabancılarile bunları çalıştıran işverenler hakkında uygulanan idari para cezalan ilediğer yaptırımlara ilişkin olarak Bakanlık bünyesinde kapsamlı bir veri tabanıoluşturulduğundan, izinsiz çalıştığı tespit edilen yabancılar ile bunlarıçalıştıran işverenler hakkında İl Müdürlükleri tarafından uygulanan idariişlemlere ilişkin rapor ve yazışma örnekleri ile yabancı ve işverenlereuygulanan idari para cezalarına ait tebligat örnekleri, söz konusu veritabanına kaydının sağlanması amacıyla düzenli olarak Bakanlığa (YabancılarınÇalışma İzinleri Daire Başkanlığı) intikal ettirilir.

ÇOK OKUNANLAR

KAMU PERSONELİ SINAV İLANLARI

YAZARLAR

ANKET