Öncekiler Sonrakiler

MEMUR İZİNLİ GÜNLERDE EĞİTİCİLİK YAPABİLECEK

Devlet Personel Başkanlığı Devlet memurlarının hafta sonlarında, hafta içi mesai saatlerimde veya mesai saatleri dışında, resmi tatil günlerinde, izinli olunan veya ücretsiz izinli oldukları günlerde şirket, vakıf ve dernekler tarafından organize edilen veya dernek veya vakıfların iktisadi işletmeleri aracılığı ile düzenledikleri eğitim, seminer, çalıştay, proje, danışmanlık gibi faaliyetlerde eğitici sunucu, danışman gibi sıfatlar ile bedelli veya bedelsiz-gönüllü olarak görev alıp alamayacakları hakkında 08/01/2013 tarihli ve 19348 sayılı görüşü açıklandı.

31 Ağustos 2014 Pazar 17:34
MEMUR İZİNLİ GÜNLERDE EĞİTİCİLİK YAPABİLECEK

Seminerlerde eğitici olan memurlar Kurumlarıylasorun yaşanması üzerine, Devlet Personel Başkanlığı tarafından görüş verildi.Bu görüş memurun özgürlüklerini arttıran, nitelikli personeli teşvik eden, kamudeneyimlerini paylaşan bir bakış açısı olması bakımından önemli sayılmalıdır.

Bu görüşe göre;

Unvanları farklı Devlet memurlarından bazılarınınhafta sonlarında, hafta içi mesai saatlerimde veya mesai saatleri dışında,resmi tatil günlerinde, izinli olunan veya ücretsiz izinli oldukları günlerdeşirket, vakıf ve dernekler tarafından organize edilen veya dernek veyavakıfların iktisadi işletmeleri aracılığı ile düzenledikleri eğitim, seminer, çalıştay,proje, danışmanlık gibi faaliyetlerde eğitici sunucu, danışman gibi sıfatlarile bedelli veya bedelsiz-gönüllü olarak görev alıp alamayacakları hakkındagörüş talep eden ilgide kayıtlı yazı incelenmiştir.

Bilindiği üzere, 657 sayılı Devlet MemurlarıKanunun 28 inci maddesinde; “Memurlar Türk Ticaret Kanununa göre (Tacir) veya(Esnaf) sayılmalarını gerektirecek bir faaliyette bulunamaz, ticaret ve sanayimüesseselerinde görev alamaz, ticari mümessil veya ticari vekil veya kollektifşirketlerde ortak veya komandit şirkette komandite ortak olamazlar. (Görevlioldukları kurumların iştiraklerinde kurumlarını temsilen alacakları görevlerhariç). Memurlar, meslekî faaliyette veya serbest meslek icrasında bulunmaküzere ofis, büro, muayenehane ve benzeri yerler açamaz; gerçek kişilere, özelhukuk tüzel kişilerine veya kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarına aitherhangi bir işyerinde veya vakıf üniversitelerinde çalışamaz.

Memurların üyesi oldukları yapı, kalkınma vetüketim kooperatifleri, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve kanunlakurulmuş yardım sandıklarının yönetim, denetim ve disiplin kurulları üyeliklerigörevleri, özel kanunlarda belirtilen görevler ile kurumundan izin alınmakkaydıyla yapılan insanî ve sosyal amaçlı gönüllü çalışmalar bu yasaklamanındışındadır.

Eşleri, reşit olmayan veya mahcur olançocukları, yasaklanan faaliyetlerde bulunan memurlar bu durumu 15 gün içindebağlı oldukları kuruma bildirmekle yükümlüdürler.” hükmüne yer verilmiştir.

Bununla birlikte, 14/2/2011 tarihli ve 27846sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Türk Ticaret Kanunu”nun 16’ncı maddesininbirinci fıkrasında; “Ticaret şirketleriyle, amacına varmak için ticari birişletme işleten vakıflar, dernekler ve kendi kuruluş kanunları gereğince özelhukuk hükümlerine göre yönetilmek veya ticari şekilde işletilmek üzere Devlet,il özel idaresi, belediye ve köy ile diğer kamu tüzel kişileri tarafındankurulan kurum ve kuruluşlar da tacir sayılırlar.” hükmü ile anılan maddeninikinci fıkrasında ise; “Devlet, il özel idaresi, belediye ve köy ile diğer kamutüzel kişileri ile kamu yararına çalışan dernekler ve gelirinin yarısındanfazlasını kamu görevi niteliğindeki işlere harcayan vakıflar, bir ticariişletmeyi, ister doğrudan doğruya ister kamu hukuku hükümlerine göre yönetilenve işletilen bir tüzel kişi eliyle işletsinler, kendileri tacir sayılmazlar.”hükmüne yer verilmiştir.

Ayrıca, 1982anayasasının “Dernek kurmahürriyeti” başlıklı 33 üncü maddesinde “Herkes, önceden izin almaksızın dernekkurma ve bunlara üye olma ya da üyelikten çıkma hürriyetine sahiptir.

Hiç kimse bir derneğe üye olmaya ve dernekte üyekalmaya zorlanamaz.

Dernek kurma hürriyeti ancak, millî güvenlik,kamu düzeni, suç işlenmesinin önlenmesi, genel sağlık ve genel ahlâk ile başkalarınınhürriyetlerinin korunması sebepleriyle ve kanunla sınırlanabilir.

Dernek kurma hürriyetinin kullanılmasındauygulanacak şekil, şart ve usuller kanunda gösterilir.

Dernekler, kanunun öngördüğü hallerde hâkimkararıyla kapatılabilir veya faaliyetten alıkonulabilir. Ancak, millîgüvenliğin, kamu düzeninin, suç işlenmesini veya suçun devamını önlemenin yahutyakalamanın gerektirdiği hallerde gecikmede sakınca varsa, kanunla bir merci,derneği faaliyetten men ile yetkilendirilebilir. Bu merciin kararı, yirmi dört saatiçinde görevli hâkimin onayına sunulur. Hâkim, kararını kırk sekiz saat içindeaçıklar; aksi halde, bu idari karar kendiliğinden yürürlükten kalkar.

Birinci fıkra hükmü, Silahlı Kuvvetler ve kollukkuvvetleri mensuplarına ve görevlerinin gerektirdiği ölçüde Devlet memurlarınakanunla sınırlamalar getirilmesine engel değildir.

Bu madde hükümleri vakıflarla ilgili olarak da uygulanır.İfadesi yer almaktadır.

04/11/2004tarihli ve 5253 sayılı DerneklerKanununun “Dernek kurma hakkı” başlıklı 3üncümaddesinde “Fiil ehliyetine sahipgerçek veya tüzel kişiler, önceden izin almaksızın dernek kurma hakkınasahiptir.

Ancak, Türk Silahlı Kuvvetleri ve kollukkuvvetleri mensupları ile kamu kurum ve kuruluşlarının memur statüsündekigörevlileri hakkında özel kanunlarında getirilen kısıtlamalar saklıdır.

On beş yaşını bitiren ayırt etme gücüne sahipküçükler; toplumsal, ruhsal, ahlaki, bedensel ve zihinsel yetenekleri ile spor,eğitim ve öğretim haklarını, sosyal ve kültürel varlıklarını, aile yapısını veözel yaşantılarını korumak ve geliştirmek amacıyla yasal temsilcilerinin yazılıizni ile çocuk dernekleri kurabilir veya kurulmuş çocuk derneklerine üyeolabilirler.

Oniki yaşını bitiren küçükler yasaltemsilcilerinin izni ile çocuk derneklerine üye olabilirler ancak yönetim vedenetim kurullarında görev alamazlar.

Çocuk derneklerine onsekiz yaşından büyüklerkurucu veya üye olamazlar.” hükmü bulunmaktadır.

Diğer taraftan, 657 sayılı Kanunun değişik maddelerinde memurlaratanınmış bir hak olarak aylıklı ve aylıksız izin verilmesi öngörülmektedir.Aylıksız izinler mahiyeti itibariyle farklılık arz etmektedir. Devletmemurlarına görev almak üzere verilen aylıksız izinler ile mazeretleri görevalma olmayan refakat izinleri gibi izinlerde bulunmaktadır.

Aylıksız izin memura tanınmış bir hak olup, kişinin memuriyetsıfatı sona ermemektedir. Memurun maaş dışındaki hak ve vecibeleri devametmektedir.

657 sayılı Kanuna tabii memurlar çalışırken yapabilecekleriticaret ve diğer kazanç getirici faaliyetleri mezkur Kanunun 28 inci maddesindedüzenlenmiş olup, aylıksız izinde olan devlet memurları, görevde ikenyapabilecekleri faaliyetleri aylıksız izinde iken de yapmalarına engel birhusus bulunmamaktadır. Aktif memur olarak çalıştıkları dönemde yapmalarıyasaklanmış olan kazanç getirici faaliyetleri aylıksız izinde iken de yapmalarımümkün bulunmamaktadır.

5846Fikir ve Sanat Eserleri Kanununun 1 inci maddesinde "BuKanunun amacı, fikir ve sanat eserlerini meydana getiren eser sahipleri ile bueserleri icra eden veya yorumlayan icracı sanatçıların, seslerin ilk tespitiniyapan fonogram yapımcıları ile filmlerin ilk tespitini gerçekleştirenyapımcıların ve radyo-televizyon kuruluşlarının ürünleri üzerindeki manevi vemali haklarını belirlemek, korumak, bu ürünlerden yararlanma şartlarınıdüzenlemek, öngörülen esas ve usullere aykırı yararlanma halinde yaptırımlarıtespit etmektir." hükmü, 18 inci maddesinde “Bir eserin yapımcısı veyayayımcısı, ancak eserin sahibi ile yapacağı sözleşmeye göre mali haklarıkullanabilir." hükmü yer almaktadır.

657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “DersGörevi” başlıklı 89 uncu maddesinde “Her derecedeki eğitim ve öğretimkurumları ile Üniversite ve Akademi (Askeri Akademiler dahil), okul, kurs veyayaygın eğitim yapan kurumlarda ve benzeri kuruluşlarda öğretmen veya öğretimüyesi bulunmaması halinde öğretmenlere, öğretim üyelerine veya diğer memurlaraveyahut açıktan atanacaklara ücret ile ek ders görevi verilebilir.

Ücretle okutulacak derssaatlerinin sayısı, ders görevi alacakların nitelikleri ve diğer hususlar ilgiliBakanlığın teklifi ve Bakanlar Kurulunun Kararı ile tespit olunur.Denilmektedir.

Söz konusu hüküm uyarıncaistisna kapsamında olan Devlet memurlarına ders görevi verilmesi mümkünbulunmaktadır.

08/02/2007 tarihli ve 5580 sayılı Özel ÖğretimKurumları Kanununun “Kurumlarda çalıştırılacak personel” başlıklı 8 incimaddesinin 5 inci fıkrasında “Uzman öğretici, usta öğretici ve öğretmenlikyapma nitelik ve şartlarını taşıyan diğer Devlet memurlarına, ilgili birimlerinizniyle haftada on saati geçmemek üzere ücretli ders görevi verilebilir.Denilmektedir.

Kamu kurum ve kuruluşlarını, kamu hizmetlerini veyapersonelini desteklemek üzere kurulan dernekler ve Türk Medenî Kanununa görekurulan vakıflar ile bunların kamu kurum ve kuruluşları ile ilişkilerinidüzenlemek üzere 22/1/2004 tarihli ve 5072 sayılı Dernek ve Vakıfların KamuKurum ve Kuruluşları İle İlişkilerine Dair Kanunun 2’nci maddesinde; “e) Dernekve vakıf organlarında görev alan kamu görevlileri, bu görevleri nedeniyle ücret,huzur hakkı ve başka bir ad altında herhangi bir karşılık alamaz.” hükmübulunmaktadır.

Yukarıdaki açıklama ve hükümler çerçevesinde;Devlet memurlarının mesai saatleri dışında veya kurumlarının iznini almaksuretiyle mesai saatleri içinde;

1-657 sayılı Kanunun 28 inci maddesi hükmükapsamında yukarıda yer verilen veya verilmeyen  “özel kanunlardabelirtilen görevler”i yapmaları ve bunlara dayalı olarak gelir elde etmelerininmümkün bulunduğu,

2-5580 sayılı Kanun ve ikincil mevzuathükümlerine uyulmak ve haftalık 10 saati aşmamak üzere “özel öğretimkurumlarında” ders görevi alabilecekleri,

3- 5846 Fikir ve Sanat Eserleri Kanununuçerçevesinde meydana getirdikleri eserleri sözleşme yapmak suretiyleyayımlatabilecekleri söz konusu eserlerin seminer, konferans, panel gibitanıtım faaliyetlerine müellif olarak iştirak etmelerine mani bir hususbulunmadığı,

4- Anayasa ve 5523 sayılı Dernekler Kanunuçerçevesinde derneklere ve vakıflara üye olabilecekleri gibi yönetimkurullarında görev alabilecekleri, üyesi oldukları bu derneklerin seminer,konferans, panel, kurs gibi faaliyetlerine de eğitici, panelist ve benzerişekilde katılabilecekleri, bu faaliyetleri ücret karşılığı yürütemeyecekleri,kişinin faaliyet sebebiyle oluşan masraflarının derneklerce karşılanabileceği,

5-Türk Ticaret Kanunun 16 maddesi hükmü uyarıncaticari işletme işleten vakıf ve dernek yönetim kurullarında görevalamayacakları, ticari işletme işleten bir derneğin yönetim kurulunda görevalmasının ise ancak söz konusu derneğin gelirinin yarısından fazlasının kamugörevi niteliğindeki işlere harcanması şartıyla mümkün olabileceği,

6-5072 sayılı Kanun kapsamında kamu kurum ve kuruluşlarını, kamu hizmetleriniveya personelini desteklemek üzere kurulan dernekler ve Türk Medenî Kanununagöre kurulan vakıflarda görev alan kamu görevlilerinin anılan Kanunun 2 maddesihükmü uyarınca ücret, huzur hakkı ve başka bir ad altında herhangi bir karşılıkalamayacağı,

7-Mer’i mevzuat gereğince diğer kamu kurum ve kuruluşları ileyabancı memleket veya uluslararası kuruluşlarda hizmet almaları için izinverilen Devlet memurları hariç olmak üzere kendilerine aylıksız izin verilenlerinmemur olarak çalıştıkları dönemde yapmaları yasaklanmış olan kazanç getirici faaliyetleriaylıksız izinde iken de yapmalarının mümkün bulunmadığı,

mütalaa edilmektedir.

K:Devlet Personel Başkanlığı

 

ÇOK OKUNANLAR

KAMU PERSONELİ SINAV İLANLARI

YAZARLAR

ANKET