Öncekiler Sonrakiler

E TEBLİGATA GEÇERKEN TÜRKİYE ÖRNEĞİ

Türkiye’de şu sıralarda e-tebligata geçiş süreci yaşanıyor.Bu süreçte hukuki alt yapı hazır durumdadır.Tebligat Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun 19.01.2011 tarihinde Resmi Gazetede yayınlanmış ve hatta kanun onaylanmadan önce e- tebligatın Yönetmeliği dahi hazırlanmıştır. Ancak hukuki alt yapının yanı sıra elektronik ve fiziki alt yapının da hazır olması bir o kadar önem arz etmektedir.

02 Temmuz 2011 Cumartesi 23:40
E Tebligata Geçerken Türkiye Örneği

Türkiye’de şu sıralarda e-tebligata geçiş süreci yaşanıyor.Bu süreçte  hukuki alt yapı hazır durumdadır.Tebligat Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun  19.01.2011 tarihinde Resmi Gazetede yayınlanmış ve hatta kanun onaylanmadan önce e- tebligatın Yönetmeliği dahi hazırlanmıştır. Ancak hukuki alt yapının yanı sıra elektronik ve fiziki alt yapının da hazır olması bir o kadar önem arz etmektedir.

 
            Şimdiye kadar fiziki ortamda yapılan tebligatta yaşanan zorluklar düşünüldüğünde elektronik ortama geçiş aslında birçok kesime büyük bir rahatlama getirecektir. Ancak tabiî ki sistem tam anlamıyla oturana kadar birtakım zorluklar yaşanacaktır. Yeni girilen bu süreçte toplumsal direnç ve birtakım tecrübesizliklerden kaynaklanan zorluklar olacaktır. Ancak uzun vadede düşünüldüğünde  posta masrafları azalacak, tebligat işlemleri hızlanacak, vatandaşın bu sayede hayat kalitesi artacak ve  davaların görülme süresi azalacaktır. Bilindiği üzere ülkemizde davalar uzun sürmekte ve bu nedenle birçok vatandaş mağdur olmaktadır. Davaların makul sürede bitirilememesi adil yargılanma hakkını da zedelemektedir. Çünkü her bireyin makul bir sürede adalete kavuşma hakkı vardır. Üstelik bu Anayasal bir haktır. İşte uzun süren davaların bir nedeni de fiziki ortamda yapılan tebligatlarda yaşanan sıkıntılardır. e- Tebligata geçiş bu anlamda da bir rahatlama sağlayacak ve bir anlamda adaletin zamanında tecelli etmesine hizmet edecektir. Bunun yanı sıra söz konusu dönüşüm tabi ki ekonomik bir rahatlama da sağlayacaktır. Avrupa’da yapılan bir çalışma sonucunda örnek bir tasarruf şekli şu şekilde izah edilmiştir:
         
 
Posta başı posta masrafı, materyal masrafı ve süreç masrafı 0,65 €- 0,95 €’dur. İdare tarafından 50 gramın altında gönderilen yıllık posta adedi 1 milyar 313 bin postadır. Bunlardan %75’i elektronik ortamda gönderilebilir. İdarelerin ise %80’i elektronik posta gönderebilir. Yani 788 milyon posta elektronik ortamda gönderilebilir. Vatandaş e-tebligatı yolunu seçerse bu yıllık 50 ile 80 milyon Euro arası tasarruf demektir. İdare açısında yıllık tasarruf miktarı ise 5 yıl sonra 102 ile 150 milyon Euro arasıdır. 5 yıldan sonra yıllık toplam 1,4 milyar Euro tasarruf öngörülmektedir. Görüldüğü üzere sistem azımsanmayacak bir tasarruf öngörmüştür. Bu nedenle sisteme hızlı ve güvenli bir geçiş ekonomik açıdan da önem arz etmektedir.
 

 Anayasa madde 36’da herkesin adil yargılanma hakkına sahip olduğu belirtilmiştir. . Anayasanın 141 inci maddesinin son fıkrasında "Davaların en az giderle ve mümkün olan süratle sonuçlandırılması, yargının görevidir." Hükmüne yer verilmiş, İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına İlişkin Sözleşmenin 6 ncı maddesinin birinci fıkrasında ise herkesin, bağımsız ve tarafsız bir mahkeme tarafından davasının "makul süre içinde" görülmesini isteme hakkına sahip olduğu açıkça belirtilmiştir.
 
 
 
  
Birinci ve ikinci fıkra hükümlerine göre elektronik yolla tebligatın zorunlu bir sebeple yapılamaması hâlinde bu Kanunda belirtilen diğer usullerle tebligat yapılır.
Elektronik yolla tebligat, muhatabın elektronik adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır.
Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usûl ve esaslar yönetmelikle belirlenir.”
 7201 sayılı Kanuna aşağıdaki geçici madde eklenmiştir:
Teknik altyapının kurulması, tüzük hükümlerinin uygulanması:
GEÇİCİ MADDE 1- Posta ve Telgraf Teşkilatı Genel Müdürlüğü, elektronik ortamda yapılacak tebligatla ilgili her türlü teknik altyapıyı bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren en geç bir yıl içinde kurarak faaliyete geçirir.
60. maddede belirtilen Yönetmelik, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihi izleyen altı ay içinde hazırlanır. Anılan yönetmelik yürürlüğe girene kadar Tebligat Tüzüğünün bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam edilir.
Mevzuatta, Tebligat Tüzüğüne yapılan atıflar 60. madde hükmü uyarınca çıkarılacak Yönetmeliğe yapılmış sayılır.
Kayıtlı Elektronik Posta 14 Şubat 2011 Tarihli ve 27846 Sayılı Resmî Gazetede yayımlanan6102 Sayılı Türk Ticaret Kanununda şu şekilde düzenlenmiştir:

C) Tacir olmanın hükümleri
MADDE 18- (1) Tacir, her türlü borcu için iflasa tabidir; ayrıca kanuna uygun bir ticaret unvanı seçmek, ticari işletmesini ticaret siciline tescil ettirmek ve bu Kanun hükümleri uyarınca gerekli ticari defterleri tutmakla da yükümlüdür.

(2) Her tacirin, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerekir.

(3) Tacirler arasında, diğer tarafı temerrüde düşürmeye, sözleşmeyi feshe, sözleşmeden dönmeye ilişkin ihbarlar veya ihtarlar noter aracılığıyla, taahhütlü mektupla, telgrafla veya güvenli elektronik imza kullanılarak kayıtlı elektronik posta sistemi ile yapılır.

(4) Tacir sıfatına bağlı olan diğer hükümler saklıdır.
MADDE 1525- (1) Tarafların açıkça anlaşmaları ve 18 inci maddenin üçüncü fıkrası saklı kalmak şartıyla ihbarlar, ihtarlar, itirazlar ve benzeri beyanlar; fatura, teyit mektubu, iştirak taahhütnamesi, toplantı çağrıları ve bu hüküm uyarınca  yapılan elektronik gönderme ve elektronik saklama sözleşmesi, elektronik ortamda düzenlenebilir, yollanabilir, itiraza uğrayabilir ve kabul edilmişse hüküm ifade eder.

(2) Kayıtlı elektronik posta sistemine, bu sistemle yapılacak işlemler ile bunların sonuçlarına, kayıtlı posta adresine sahip gerçek kişilere, işletmelere ve şirketlere, kayıtlı elektronik posta hizmet sağlayıcılarının hak ve yükümlülüklerine, yetkilendirilmelerine ve denetlenmelerine ilişkin usul ve esaslar Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu tarafından bir yönetmelikle düzenlenir. Yönetmelik bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren beş ay içinde yayımlanır.
Tüm bu anlatılanlardan sonra e- tebligat, şu şekilde tanımlanabilir:
 Elektronik tebligat, tebligatın, 5070 sayılı Elektronik İmza Kanununda tanımlanan güvenli elektronik imza ve zaman damgası kullanılarak gerçekleştirilmesini ve bu tebligatın göndericisi, alıcısı ve zamanını tespitini sağlayan sistemi ifade eder.
Burada idareden kasıt PTT Genel Müdürlüğüdür. Kurumun birtakım tedbirler almak zorunluluğu bulunmaktadır. PTT kişisel verilerin korunması ve bilgi güvenliğine ilişkin tüm tedbirleri almalıdır. Aksi halde kurum birçok dava ile karşı karşıya kalabilir. Yine PTT’nin yapılan işle alakalı olarak başka bir denetleyici kurum tarafından izlenmesi büyük önem arz etmektedir. Denetim ve bazı hizmet standartlarının sağlanması vatandaşın güvenini artıracak ve bu da e-tebligata geçiş sürecini hızlandıracaktır. Tebligat kanununda yapılan değişiklik ile anonim, limitet ve sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlere elektronik yolla tebligat yapılması zorunlu tutulmuştur.
 
          Avusturya’da yaşanan süreçte ise, e-tebligat kamu sektöründe başlamış ve sonra özel sektöre yayılmıştır. Tek bir portal üzerinden bu hizmet verilmektedir. Vatandaşlar 11 bakanlığın hizmetlerine tek bir vatandaşlık kartı ile ulaşabiliyor durumdadır. Avusturya’da e-tebligat yolunu kullanmaları için avukatlar ve mahkemeler de zorlanmışlardır. Elektronik adli tebligat önce zorunlu hale getirilmiştir. Üstelik Avusturya 8 milyonluk bir nüfusa sahip bulunmaktadır. Bizim gibi kalabalık bir ülke için zorunluluk unsurunun daha önemlidir. Ancak bu e-tebligat uygulamasının yayılması için iyi bir yöntem olarak görülmeyebilirse de gönüllülük esasına dayanılması durumunda uygulamanın yaygınlaşması yavaşlayacaktır. Sisteme kazandırılamayan her kişi ekonomik açıdan bir kayıp teşkil etmektedir. Bu nedenle bizde de zaman içinde zorunlu tutulanların sayısı Avusturya örneğinde olduğu gibi artırılabilir.
 
           e-Tebligat aslında kayıtlı elektronik postanın özel bir halidir. Kayıtlı elektronik posta (KEP) ise iletinin ne zaman gönderildiğini, alıcının ve gönderenin kim olduğunu, iletinin ve onun eklerinin ne olduğunu kesin olarak kanıtlayan bir posta sistemidir. Buradaki önemli unsurlardan birisi zaman damgasının ve olay kaydının kullanılıyor olmasıdır. Bununla gönderilen elektronik postanın zamanı kesin olarak belirlenebilir. Kişilerin bunların aksini ispatlamaları çok güçtür. Bu nedenle aslında KEP’ in özel bir hali olan e-tebligat birçoklarının düşündüğünün aksine güvenli bir tebligat yoludur. Zaten KEP ve güvenli elektronik imza olamazsa olmaz şartlardandır. 
 
Avusturya, Almanya ve İtalya e-tebligat konusunda çalışma yapmış ülkelerdendir. Avusturya’da sistem şu şekilde işlemektedir:

ÇOK OKUNANLAR

KAMU PERSONELİ SINAV İLANLARI

YAZARLAR

ANKET