Öncekiler Sonrakiler

ÜNİVERSİTELERDE DÖNER SERMAYELER

Üniversite döner sermaye ödemelerinde kanuni kesintiler yapılırken dikkat edilmesi gerenler ve bu konuda öğretim üyelerine yapılan kesintiler ve ayrıntıları....

01 Şubat 2011 Salı 21:56
Üniversitelerde Döner Sermayeler

ÜNİVERSİTE DÖNER SERMAYE ÖDEMELERİNDE KANUNİ KESİNTİLER YAPILIRKEN DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN HUSUSLAR

Üniversite Döner Sermaye İşletmesinden öğretim üyelerine saat 14.00'ten sonra döner sermayeye yaptıkları doğrudan gelir getirici katkıları dolayısıyla ödenen verimliliğe dayalı katkı (performans) ödemelerinden kanuni kesintiler yapılırken, 14.00 den önce yürütülen faaliyetler sonucu elde edilen gelirler ile saat 14.00 den sonra ve tatil günlerinde yürütülüp doğrudan gelir getirici kapsamında değerlendirilemeyecek gelirlerden ayrı, saat 14.00 den sonra ve tatil günlerinde doğrudan gelir getirici katkılarından dolayı sağlanacak gelirlerden ayrı hesaplanması gerekmektedir. Fakat uygulamada döner sermaye işletmelerinin toplam gayri safi hasılat üzerinden kesinti yapmak sureti ile kişilere daha fazla ödeme yapmasına sebep olduğu görülmektedir.

2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun “Döner Sermaye” konulu 58 inci maddesinin (a) bendinde,

“ ………. Her eğitim-öğretim, araştırma veya uygulama birimi veya bölümü ile ilgili öğretim elemanlarının katkısıyla toplanan döner gayrisafi hasılatının en az yüzde 35'i o kuruluş veya birimin araç, gereç, araştırma ve diğer ihtiyaçlarına ayrılır.” Denilmektedir.

Ayrıca, 2547 sayılı kanunun 58 inci maddesinde ( 17.09.2004 tarih ve 5234 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 2 nci maddesi ile eklenen);“Üniversitelerde araştırma projelerinin finansmanında kullanılmak üzere, üniversite döner sermaye işletmelerinden öğretim üyelerinin doğrudan veya dolaylı katkısı olup olmadığına bakılmaksızın elde edilen her türlü gayrisafi hasılatın % 5*'inden az olmamak kaydıyla, üniversite yönetim kurulunun belirleyeceği orandaki tutar, döner sermaye saymanınca tahsilatı takip eden ayın yirmisine kadar bütçe dairesi başkanlığı hesabına yatırılır.” denilmektedir.

17.09.2004 tarih ve 5234 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun Geçici 1.maddesinin 1.fıkrasında: “Genel bütçeye dahil dairelerle katma bütçeli idarelere bağlı olarak kurulmuş olup, 5018 sayılı Kanuna ekli (I) ve (II) sayılı cetvellerde yer alan idarelere bağlı döner sermayeli işletmelerin aylık gayrisafi hasılatından tahsil edilen tutarın % 15'i (ilaç ve tıbbî sarf malzemesi hasılatının % 5'i), en geç takip eden ayın 20'sine kadar genel bütçeye irat kaydedilmek üzere ilgili saymanlıklara yatırılır. Aylık gayrisafi hasılattan irat kaydedilecek oranı döner sermayeler itibarıyla %30'a kadar yükseltmeye veya %10'a kadar indirmeye Maliye Bakanı yetkilidir.” hükmü bulunmakta iken, bu fıkranın son cümlesi 28.03.2007 tarih ve 5615 sayılı Gelir Vergisi Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 28.maddesi ile 01.01.2007 tarihinden geçerli olmak üzere:"Aylık gayrisafî hasılattan irat kaydedilecek oranı, döner sermayeler itibariyle %1'e kadar indirmeye Maliye Bakanı yetkilidir." şeklinde değiştirilmiştir.    

Maliye Bakanlığı Makamının 31.01.2008 tarihli onayı ile, üniversite döner sermaye işletmelerinin aylık gayrisafi hasılatından genel bütçeye aktarılacak miktarlara esas olmak üzere tespit edilen %15 olan hazine payı oranının 01.01.2008 tarihinden itibaren %5 ve 06.01.2010 tarihinden itibaren ise %1 olarak uygulanması uygun bulunmuştur.
Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan 18 Seri No'lu Yükseköğretim Kanunu ve Yükseköğretim Personel Kanunu Genel Tebliği'nin 6 ncı maddesinde,

“ Doğrudan katkıdan; resmi çalışma günlerinde saat 8.00-14.00 arasındaki zaman dilimi dışındaki zamanlarda ve tatil günlerinde, öğretim üyesinin hizmet sürecinde bilfiil yer alarak mal ve hizmet oluşumunda birebir bulunması ile döner sermaye gelirlerine sağladıkları katkının anlaşılması gerekmektedir. Hangi işlemlerin doğrudan gelir getirici katkı kapsamında değerlendirileceği, belirtilen koşulların bulunması ve genel iş akışı içerisinde gerçekleştirilen mal ve hizmet üretimlerini içermemesi kaydıyla üniversite yönetim kurullarının yetki ve sorumluluğundadır.
Öğretim üyelerine saat 14.00'den sonra ve tatil günlerinde doğrudan katkılarından dolayı dağıtılacak katkı payının hesabında üniversite yönetim kurulları;

a) Sadece hizmetten yararlananların bağlı olduğu kurum veya kuruluşlara mevzuatı uyarınca gönderilen fatura tutarlarını veya,

b) Hizmetten yararlananların bağlı olduğu kurum veya kuruluşlara mevzuatı uyarınca gönderilen fatura tutarlarını dikkate almadan sadece hizmetten özel olarak yararlananların ödediği bedeli veya,

c) Hizmetten yararlananların bağlı olduğu kurum veya kuruluşlara mevzuatı uyarınca gönderilen fatura tutarları ile hizmetten özel olarak yararlananların ödediği bedelin toplamını,
dikkate alabileceklerdir.

Doğrudan gelir getirici katkı payı kapsamında değerlendirilen işlemlerin hangilerinden hangi oranda (veya miktarda) hasta katılım payı alınacağına veya alınmayacağına ve bu işlemlerden öğretim üyesine hangi oranda (veya miktarda) dağıtım yapılacağına üniversite yönetim kurulları yetkilidir.”  Hükmü ile üniversite öğretim üyelerine, döner sermayeye yaptıkları katkılarından dolayı hangi işlemlerin doğrudan gelir getirici kapsamda değerlendirileceği ve ne oranda dağıtılacağını belirleme yetkisi üniversite yönetim kurullarının yetkisinde olduğu belirtilmiştir.
Yine 18 Seri No'lu Yükseköğretim Kanunu ve Yükseköğretim Personel Kanunu Genel Tebliği'nin 7 nci maddesinde,

“2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesine göre, öğretim elemanlarının katkısıyla toplanan döner sermaye gayrisafi hasılatından o kuruluş veya birimin araç, gereç, araştırma ve diğer ihtiyaçlarına ayrılacak en az % 35'lik pay ile diğer yasal yükümlüklerin her işlem detayında ayrı ayrı veya toplam hizmet geliri üzerinden ayrılmasına üniversite yönetim kurulları yetkilidir. Ancak bu ayrımların yapılmasında, saat 14.00'den önce yürütülen faaliyetler sonucu elde edilen gelirler ile saat 14.00'den sonra ve tatil günlerinde yürütülüp doğrudan gelir getirici katkı kapsamında değerlendirilemeyecek gelirler ayrı, öğretim üyelerinin saat 14.00'den sonra ve tatil günlerinde doğrudan gelir getirici katkılarından dolayı sağlanacak gelirler ayrı değerlendirilecektir.

ÖRNEK: (B) Üniversitesi Mühendislik Fakültesinde, saat 14.00'den önce yürütülen faaliyetler sonucu elde edilen gelirler ile saat 14.00'den sonra yürütülüp doğrudan gelir getirici katkı kapsamında değerlendirilemeyecek gelirler toplamı 50.000 TL., öğretim üyelerinin saat 14.00'den sonra doğrudan gelir getirici katkılarından dolayı sağlanan gelirler toplamının ise 30.000 TL. olması halinde, anılan fakültenin araç, gereç, araştırma ve diğer ihtiyaçlarına ayıracağı en az % 35'lik pay ile diğer yasal yükümlükleri 50.000 TL.'den ayrı, 30.000 TL.'den ayrı hesaplanacaktır. Ancak, ayrılacak % 35'lik pay ve diğer yasal yükümlülüklerin 30.000 TL.'yi oluşturan her bir faaliyetin hangisinden hangi oranda yapılacağına üniversite yönetim kurulları karar verecektir.” Denilmektedir.

Yasal yükümlülüklerin ayrılmasına ilişkin 18 Seri No'lu Genel Tebliğin 7 nci maddesi ve özellikle örnek (B) de açıkça belirtildiği gibi; birimin araç, gereç, araştırma ve diğer ihtiyaçlarına ayıracağı % 35'lik pay ile diğer yasal yükümlükleri (% 3 hazine payı ve % 5 araştırma projelerine ayrılan pay) saat 14.00 den önce yürütülen faaliyetler sonucu elde edilen gelirler ile saat 14.00 den sonra ve tatil günlerinde yürütülüp doğrudan gelir getirici kapsamında değerlendirilemeyecek gelirlerden ayrı, saat 14.00 den sonra ve tatil günlerinde doğrudan gelir getirici katkılarından dolayı sağlanacak gelirlerden ayrı hesaplanmalıdır. Eğer biz kesintileri ayrı hesaplamaz isek, 80.000 TL olan gayri safi hasılattan % 43 (% 35 + % 5 +% 3) kanuni kesintiler 34.400 TL ve öğretim üyelerine dağıtılan 30.000 TL yi çıkardığımızda işletmede 15.600 TL lik bir pay kalacaktır. Fakat biz kesintileri ayrı ayrı hesapladığımızda ise işletmeye 28.500 TL lik (50.000 TL * 0,57 ) bir pay kalacaktır. Toplam 34.400 TL ( 80.000 * 0,43 ) kanuni kesintinin 21.500 TL si ( 50.000 TL * 0,43 ) işletme tarafından ve 12.900 TL si ( 30.000 TL * 0,43 ) ise öğretim üyelerine ödenen kısımdan yapılmış olacaktır. Bu durumda öğretim üyelerine ödenen katkı (performans) ödemesi 30.000 TL değil 17.100 TL ( 30.000 TL – 12.900 TL) olacaktır.

Sonuç olarak, öğretim üyelerine yapılan kesintilerin, 14.00 den önce yürütülen faaliyetler sonucu elde edilen gelirler ile saat 14.00 den sonra ve tatil günlerinde yürütülüp doğrudan gelir getirici kapsamında değerlendirilemeyecek gelirlerden ayrı, saat 14.00 den sonra ve tatil günlerinde doğrudan gelir getirici katkılarından dolayı sağlanacak gelirlerden ayrı hesaplanması gerekmektedir.

Ufuk Duyar
http://www.stratejikboyut.com/haber/universitelerde-doner-sermayeler--47657.html

ÇOK OKUNANLAR

KAMU PERSONELİ SINAV İLANLARI

YAZARLAR

ANKET