Öncekiler Sonrakiler

MEMURUN FAZLA MESAİ YAPMASI KANUN DIŞIDIR

Fazla Çalışma, memur ve işçiler için kanun ve düzenlemelerde öngörülen çalışma saatlerinin dışında yapılan çalışmadır.

03 Şubat 2011 Perşembe 13:12
Memurun Fazla Mesai yapması Kanun dışıdır

Fazla Çalışma, memur ve işçiler için kanun ve düzenlemelerde öngörülen çalışma saatlerinin dışında yapılan çalışmadır.

İşçilerin 4857 Sayılı İş Kanunun 41.maddesinde 45 saatten fazla yapılan çalışmanın fazla çalışma sayılacağı belirtilmiştir.

Memurların fazla çalışmasını düzenleyen, FAZLA ÇALIŞMANIN UYGULAMA ESASLARINI GÖSTERİR YÖNETMELİK’in 3.maddesine göre fazla çalışma: Devlet Memurlarının, genel olarak haftalık çalışma süresi olan 40 saatin üstünde yaptıkları çalışma, fazla çalışmadır.

Kanun ve düzenlemelerden anlaşılan işçilerin 45 saatten fazla memurların da 40 saatten fazla çalışmaları fazla mesai sayılmalıdır.

4857 Sayılı İş Kanunun 41. maddesinin 2.bendinde “Her bir saat fazla çalışma için verilecek ücret normal çalışma ücretinin saat başına düşen miktarının yüzde elli yükseltilmesi suretiyle ödenir.” Hükmü bulunmaktadır. Yani 45 saat çalışan bir işçi eğer 1.000,00 TL maaş alıyorsa işçinin saat başı fazla mesai alacağı şu şekilde olacaktır;

1.000/45+%50=33,3 TL olacaktır. İşçinin her fazla mesai saati için alması gereken saat başı ücrettir.

Peki memurlarda durum nasıldır?

Devlet memurlarının fazla mesai ücretleri yeni yılda 5 kuruş artarak, 1 lira 15 kuruş olacağı internet aramalarında görmeniz mümkündür. Memurların Fazla Çalışmasının Uygulama Esaslarını Gösterir Yönetmelik İş Kanununda olduğu şekilde net bir açıklama getirmemiş ve atıf yapmakla yetinmiştir. Ancak istisnaları sayılmaz şu an memurun fazla mesai karşılığı 1, 15 kuruştur.

İşçiler, Sendikal faaliyetler sebebi ile haklarını, fazla mesai ücretlerini isteyebilmektedirler. Ayrıca, isterse iş akdi bittikten sonra da her zaman ihbar-kıdem alacaklarını talep ederken de fazla mesai alacağını da geriye dönük olarak alabilir.

Memurların fazla mesai talep hakları bugüne kadar sonuçsuz kalmıştır. Hatta açılan bazı davalar bile neticesiz kalmıştır. İşçi ücretlerini koruyan İş Kanunu gibi işçi lehine yorumlanma zorunluluğu olan bir Memurlar Kanunu yoktur. 657 Sayılı Devlet Memurlar Kanunu memurları doyurucu, taleplerini karşılayacak nitelikte ve yeterlilikte değildir. Ülkemizin muassır medeniyet olma yolundaki yürüyüşü, AB süreci, Küreselleşen dünyadaki etkileşim, toplu sözleşme hakkı gibi gelişmeler memur haklarının gündem olmasına sebep olmaktadır. Bu hakların karşılanması çalışma azmi, iş barışı, performans konusunda olmazsa olmazdır.

Bir memur olarak düşünün, işçi odacınızın sizinle yaptığı fazla mesaiden dolayı, 1.000 TL alıyorsa 33,3 TL fazla mesai alacağını sizinde 1,15 TL alacağınızı düşündüğünüzde huzurlu olma imkanınız yoktur. Bu durum hoşnutsuzluklara sebep olur ve çalışanın performansını etkiler. Memur denilince, bürokrasinin, bugün git yarın gel anlayışının, inişlerin değil yokuşların akla gelmesinin bir sebebi bu olabilir mi?

Hangi memur fazla çalışma ücreti talebinde bulunabilir? Hatta hangi hukuki yolu kullanacaktır. İşçi İş Mahkemesinde İş Kanunu kurallarına göre fazla mesaisini ve diğer işçilik alacaklarını isteyebilirken memur hangi mahkemede talepte bulunabilecektir?

FAZLA ÇALIŞMANIN UYGULAMA ESASLARINI GÖSTERİR YÖNETMELİK’in 8.maddesi fazla mesai ücretini o kadar zorlaştırmıştır ki, bir de şu hükmü getirmiştir;

“1, 2 ve 3 ncü derece yönetici kadrolarında bulunanlara fazla çalışma ücreti ödenmez”

Bu hükümden iki sonuç çıkarmak gerekir,

1.Yönetici kadrolarındaki memurlar fazla mesai yapmayacaktır. Kendi astı zorunluluktan dolayı fazla mesai yapmak zorunda kalırken üst yöneticinin fazla mesai yapmaması iş performansını ne hale getirecektir?

2.Üst yöneticiler fazla mesai yapsa da bunun ücretini alamayacaktır. Bu durumda emeğin karşılığının ödenmemesi doğru mudur? İşçilerin üst yöneticilerinin maaşları fazla olduğundan alacakları mesai ücreti de ast olan işçilerden daha fazla iken memur üst yöneticinin BELEŞ çalışması mümkün müdür? O zaman bu gün git yarın gel…

Polislerin 12-24 esasına göre çalıştığını, hatta bazen 12 saatin çok üstünde göreve devam ettirildiklerini, özellikle Mart ayının polis memurları için dert ayı olduğunu biliyor musunuz? Yani bu esasa göre normal zamanlarda yaklaşık 60 saat çalıştıklarını ve fazla mesai alamadıklarını, hatta emir-komuta içerisinde bunu dava etmekten çekindiklerini biliyor musunuz?

Eskiden memur statüsünün işçi statüsünden cazip tarafı iş güvencesiydi. 4857 Sayılı İş Kanununda 21. maddesinde artık işverenler sebepsiz yere, kıdem-ihbar ödeseler bile işçinin iş akdini feshedemeyecek hatta işe iade davası sonucunda işçiyi çalıştırmak zorunda kalacaktır. Yani işçilerin de İŞ GÜVENLİĞİ var.

Bu konu çok su götürür, Sosyal Denge Tazminatına hiç giremedik, bir daha ki yazımızda onu işleme imkanı buluruz inşallah…

Ülkemiz demokratikleşiyor, temel hak ve özgürlüklerin birey lehine değişimini gururla izliyoruz. İşçi sendikalarının seslerinin yüksek çıkması sebebi ile olsa gerek, işçilerle ilgili düzenlemelerin hep konuşulduğu ülkemizde memurların da bu yöndeki haklarının konuşulması gerekliliği ortadadır. Sendikaların proje sunmaları gerekecek.

Fazla çalışma deyip geçmemekte fayda var…

Hacı ORHAN

Avukat
 

ÇOK OKUNANLAR

KAMU PERSONELİ SINAV İLANLARI

YAZARLAR

ANKET