Öncekiler Sonrakiler

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KLAVUZU

İş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi Mesleki eğitim İşletme belgesi İşyeri ortam ölçümleri

09 Aralık 2011 Cuma 09:09
İş Sağlığı ve Güvenliği Klavuzu

 İş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi

İşyerinde iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin belirlenmesi, bu uygulamaların izlenmesi, iş kazası ve meslek hastalıklarının önlenmesi için görevlendirilen, gerekli belgeye sahip mühendis, mimar veya teknik elemanlara iş güvenliği uzmanı, hekimlere ise işyeri hekimi denir

 

İş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi olma koşulları

Branşı ne olursa olsun mühendisler, mimarlar, teknik öğretmenler ile üniversitelerin fen / fen-edebiyat fakültelerinin fizik, kimya bölümleri veya iş sağlığı ve güvenliği programı mezunları iş güvenliği uzmanı olabilir.

Türkiye’deki tıp fakültelerinden ya da yurt dışındaki tıp fakültelerinden mezun olup denkliğini almış ve diploması Sağlık Bakanlığı’nca onaylanmış hekimler işyeri hekimi olabilir.

İşyeri hekimliği ve iş güvenliği uzmanlığı eğitimini veren kurumlar. Bakanlıkça yetkilendirilen kamu kurum ve kuruluşları, üniversiteler ve Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre faaliyet gösteren şirketlerce kurulan ve işletilen müesseseler tarafından verilir.

 

İşyeri sağlık ve güvenlik birimi

İşyeri sağlık ve güvenlik birimi, işyerinde iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerini yürütmek üzere kurulan, gerekli donanım ve personele sahip olan birimdir.

En az bir işyeri hekimi ile sanayiden sayılan işlerin yapıldığı işyerlerinde bunlara ilave olarak tehlike sınıfına uygun en az bir iş güvenliği uzmanından ve yapılacak çalışmalara yardımcı olmak için gerektiğinde diğer personelden oluşur.

50 den fazla işçi çalıştıran işyerleri için bu birimin kurulması zorunludur. Ancak İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü tarafından yetkilendirilmiş ortak sağlık ve güvenlik birimi den hizmetin tamamı veya bir kısmı alınarak da yerine getirilebilir.Ortak Sağlık Ve Güvenlik Birimi Ortak sağlık ve güvenlik birimi,  işyerlerine iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerini sunmak üzere kurulmuş şirketlerdir. İşyerleri iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin tamamını ya da bir kısmını bu birimlerden temin edebilir.

İşyeri hekimliği hizmeti, Sağlık Bakanlığına bağlı Genel Müdürlüğümüzce yetkilendirilmiş olan toplum sağlığı merkezlerinden lerden de temin edilebilir.

 

Mesleki eğitim

Örgün veya yaygın eğitim yoluyla bireyleri mesleğe hazırlamak(1), meslek sahibi olanların mesleklerinde gelişmelerini (2) ve yeni mesleklere uyumlarını(3) sağlamak amacıyla gerekli bilgi, beceri, tavır ve değer duygularını geliştiren ve bireylerin fiziki, sosyal, kültürel ve ekonomik yeteneklerinin gelişim sürecinin bir plan içerisinde yürütülmesini sağlayan eğitimi ifade eder.

İşyerinin işçisi olan usta öğretici tarafından verilen eğitimler Milli Eğitim Bakanlığının izni ve onayıyla veriliyor ise mesleki eğitimden sayılmaktadır. İş Güvenliği uzmanı ya da işyeri hekimi tarafından verilen eğitimler ve işveren tarafından verilecek işbaşı eğitimleri mesleki eğitimden sayılmamaktadır.

Meslek lisesi ve meslek yüksek okulu diplomaları ve mesleki eğitim belgesi Ağır ve tehlikeli işlerde çalışan veya çalışacak olan kişi mezun olduğu bölüm dışında bir işte istihdam edilecekse istihdam edildiği alanla ilgili mesleki eğitim alması gerekmektedir.

Çalışan kişi mezun olduğu bölümle ilgili bir işte istihdam ediliyorsa ayrıca bir mesleki eğitim belgesine ihtiyaç bulunmamaktadır.

Mesleki eğitim alma ve belgelendirme zorunluluğu Mesleki eğitim zorunlu hale geldiği tarihte ağır ve tehlikeli işlerde çalışanlar ile yeni işe başlayacaklar arasında mesleki eğitim alma zorunluluğu açısından bir fark yoktur.

Ancak mesleki eğitimin belgelendirilmesi açısından fark bulunmaktadır.

 

İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimleri

İş  sağlığı ve güvenliği eğitimlerinde; uzmanlık konularına göre ve verilecek eğitimin  çeşidine göre ekrandaki kişi, kurum ve kuruluşlarından yararlanılabilir.

İşçilere verilecek iş sağlığı ve güvenliği hizmetleri ve ilgili eğitimler işçilere mali yük getirmeyecek şekilde ve dinlenme süreleri dışında düzenlenir. Eğitimlerde geçen süre çalışma süresinden sayılır.

 

İşletme belgesi

Ekranda bulunan yönetmelikler kapsamında yer alan işyerleri hariç olmak üzere sanayiden sayılan işlerin yapıldığı elli veya daha fazla işçi istihdam edilen işyerleri işletme belgesi almak zorundadır.

Yönetmelikleri ve Sanayiden sayılan işleri görmek için  ekranda bulunan ilgili simgeye tıkalyınız.

 

Emzirme odaları veya çocuk bakım yurdu Yaşları ve medeni halleri ne olursa olsun, 100-150 kadın işçi çalıştırılan işyerlerinde, bir yaşından küçük çocukların bırakılması ve bakılması ile emziren işçilerin çocuklarını emzirmeleri için işveren tarafından, çalışma yerlerinden ayrı ve işyerine en çok 250 metre uzaklıkta bir emzirme odasının kurulması zorunludur.

 

Kadın işçi sayısı 150 den çok ise, 0-6 yaşındaki çocukların bırakılması ve bakılması, emziren işçilerin çocuklarını emzirmeleri için işveren tarafından, çalışma yerlerinden ayrı ve işyerine yakın bir yurdun (kreşin) kurulması zorunludur.

Bu hizmet dışarıdan da satın alınabilir. İşverenler, ortaklaşa oda ve yurt kurabilecekleri gibi, oda ve yurt açma yükümlülüğünü ilgili yönetmelikte öngörülen nitelikleri taşıyan yurtlarla yapacakları anlaşmalarla da yerine getirebilirler.

 

Kişisel koruyucu donanım

Çalışanı, yürütülen işten kaynaklanan, sağlık ve güvenliği etkileyen bir veya birden fazla riske karşı koruyan, çalışan tarafından giyilen, takılan veya tutulan, bu amaca uygun olarak tasarımı yapılmış tüm alet, araç, gereç ve cihazları ifade eder.Bu tanım kapsamında ekranda bulunan maddelerde geçen donanım, malzeme ve

parçalar kişisel koruyucu donanım sayılır.

Ayrıca tehlikeye maruz kalma süresince, sürekli olarak kullanılması veya giyilmesi amaçlanmasa da, farklı ve ilave bir dış cihazla birleştirilmesi için kişisel koruyucu donanım ile bağlantılı olarak piyasaya arz edilen herhangi bir sistem, kişisel koruyucu donanımın bütünleyici bir parçası olarak kabul edilir.

Aşağıda belirtilenler, kişisel koruyucu donanımdan sayılmaz:

 Özel olarak çalışanın sağlığını ve güvenliğini korumak üzere yapılmamış sıradan iş elbiseleri ve üniformalar,

 Acil kurtarma servislerinin kullandıkları ekipman, 
 Askerlerin, polislerin ve diğer kamu güvenlik güçlerinin giydiği ve kullandığı

kişisel koruyucular,

 Kara taşımacılığında kullanılan kişisel koruyucular,

 Spor ekipmanı,

 Nefsi müdafaayı veya caydırmayı hedefleyen ekipman,

 Riskleri ve istenmeyen durumları ikaz eden, taşınabilir cihazlar.

İş sağlığı ve güvenliği yönünden çalışanın hak ve yükümlülükleri İşçiler, iş sağlığı ve güvenliği konusunda alınan her türlü önleme uymakla

yükümlüdürler.İşyerinde iş sağlığı ve güvenliği  açısından işçinin sağlığını bozacak veya vücut bütünlüğünü tehlikeye sokacak yakın, acil ve hayati bir tehlike ile karşı karşıya

kalan işçi, iş sağlığı ve güvenliği kuruluna kurul yoksa işveren veya işveren vekiline başvurarak durumun tespit edilmesini ve gerekli tedbirlerin alınmasına karar

verilmesini talep edebilir.

Kurul aynı gün acilen toplanarak kararını verir ve durumu tutanakla tespit eder. Karar işçiye yazılı olarak bildirilir. Kurulun işçinin talebi yönünde karar vermesi halinde işçi,

gerekli iş sağlığı ve güvenliği tedbiri alınıncaya kadar çalışmaktan kaçınabilir.İş sağlığı ve güvenliği yönünden çalışanın hak ve yükümlülükleri İşverenler;

 İşyerlerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli her türlü önlemi

almak, araç ve gereçleri noksansız bulundurmak yükümlüdür.

 İşyerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği önlemlerine uyulup uyulmadığını

denetlemek, işçileri karşı karşıya bulundukları mesleki riskler, alınması gerekli

tedbirler, yasal hak ve sorumlulukları konusunda bilgilendirmek ve gerekli iş

sağlığı ve güvenliği eğitimini vermek zorundadırlar.

 İşyerlerinde meydana gelen iş kazasını o bölgede yetkili kolluk kuvvetine

(polis/jandarma) derhal, en geç üç iş günü içinde vizite kağıdı ile birlikte Sosyal

Güvenlik Kurumu İl Müdürlüğüne ve en geç iki iş günü içinde yazı ile ilgili bölge

müdürlüğüne, bildirmek zorundadırlar.

 İşyerlerinde tespit edilecek meslek hastalığını en geç üç iş günü içinde vizite

kağıdı ile birlikte Sosyal Güvenlik Kurumu İl Müdürlüğüne ve en geç iki iş günü

içinde yazı ile ilgili bölge müdürlüğüne bildirmek zorundadırlar.

 

 

Meslek hastalıkları

Meslek hastalığına yakalandıkları konusunda şüphesi olanlar Sosyal Güvenlik Kurumu İl Müdürlüğüne başvurmalıdır. İl müdürlüğü sizi şehrinizde varsa Sağlık Bakanlığına bağlı Meslek Hastalıkları Hastanesine veya Eğitim ve Araştırma Hastanesine veya Devlet Üniversite Hastanesine yönlendirecektir.


İşyeri ortam ölçümleri

İşyeri  ortamının ve çalışanların sağlığı ve meslek hastalıkları yönünden incelenmesi, takip edilmesi gerekmektedir. Bu nedenle de işyeri ortam ölçümleri yapılmalıdır. İşyeri ortam ölçümleri: toz, gaz, gürültü, titreşim, termal konfor şartları ile ilgili ölçümlerdir. Söz konusu ölçümler özel sektörde yaptırılabiceği gibi talep etmeniz halinde ücret

karşılığında  İş Sağlığı ve Güvenliği Merkezi Müdürlüğü (İSGÜM) tarafından da yapılmaktadır.


Kaynak: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı

ÇOK OKUNANLAR

KAMU PERSONELİ SINAV İLANLARI

YAZARLAR

ANKET