Öncekiler Sonrakiler

BELEDİYE ÇALIŞANLARININ ÖZLÜK HAKLARINA BAKANLIKLAR MUDAHALE EDEBİLİR Mİ

Merkezi idarenin hiçbir organının, özel bir kanun değişikliği olmaksızın, tüzük, yönetmelik, genelge ve tebliğ gibi hukuki tasarruflarla, Anayasal kurum olan belediyelere müdahale edemeyeceği her türlü hukuki izahtan varestedir... Adı geçen kanun hükmünde kararname, belediyeler dışındaki merkezi idareye bağlı memurlar ve diğer kamu görevlileriyle ilgili netice tevlit etmektedir...

06 Temmuz 2013 Cumartesi 11:15
BELEDİYE ÇALIŞANLARININ ÖZLÜK HAKLARINA BAKANLIKLAR MUDAHALE EDEBİLİR Mİ

BELEDİYE ÇALIŞANLARININ ÖZLÜK HAKLARINA BAKANLIKLAR MUDAHALE EDEBİLİR Mİ
Merkezi idarenin hiçbir organının, özel bir kanun değişikliği olmaksızın, tüzük, yönetmelik, genelge ve tebliğ gibi hukuki tasarruflarla, Anayasal kurum olan belediyelere müdahale edemeyeceği her türlü hukuki izahtan varestedir Av. Taha Erdinç Bülbül güncel hukuk 38 Bu çalışma; Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün 08.08.2012 Tarih ve 8674 sayılı yazısının 5. maddesindeki "Vali, Vali Yardımcısı ve Kaymakamlar da dâhil olmak üzere 657 sayılı Kanun ile diğer personel kanunlarına göre istihdam edilenlere kurum içi ve kurum dışı ayırımı yapmaksızın uhdelerinde bulunan kamu görevi dolayısıyla verilen meclis ve encümen, yönetim kurulu, denetim kurulu, tasfiye kurulu, danışma kurulu üyelikleri ve komisyon, heyet, komite benzeri organlarındaki görevlerinden sadece biri için ücret alınabileceği" değerlendirmesi karşısında uygulamanın nasıl yapılacağı hususunun 5236 Sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu çerçevesinde tahliline mütealliktir.

 İdare hukukunda "hiyerarşi" ve "idari vesayet" mefhumları, birbirleri arasındaki münasebetler, hukuki neticeleri bakımından sıkça karıştırılan hukuki kavramlardır. İş bu çalışmamıza konu olan meselede, bir yandan merkezi idareye ait Bakanlığın Genel Müdürlüğünün görüş ve talimatı diğer tarafta ise, varlığını Anayasa'dan alan, görev yetki ve mesuliyetleri Anayasa ve Kanunlarla şekillenen Mahalli İdare kuruluşu olan, Büyükşehir Belediyeleri yer almaktadır. Biri merkezi idare kuruluşu, diğeri Anayasal kuruluş mahalli idare... İlgili mevzuat ve İdare hukuku kaideleri ışığında merkezi idare, mahalli idarenin hiyerarşik amiri değildir... Aralarındaki münasebet idari vesayet münasebetidir. Bu münasebet hukuken ne anlama gelmektedir? ?Hiyerarşi ilişkisi tek ve aynı tüzel kişi içinde yer alan bir ilişkidir, idari vesayet ise iki ayrı tüzel kişi arasında yer alan bir ilişkidir. ? Hiyerarşi genel, idari vesayet istisnai bir yetkidir. ?idari vesayet kanunla verilir. Hiyerarşi ise kanun olmasa bile mevcut bir yetkidir. ?idari vesayet dar yoruma tabi tutulur. Hiyerarşi ise geniş yoruma tabi tutulur. ?İdari vesayet emir ve talimat yetkisini içermez. Hiyerarşi ise içerir. Müşahhas meseleye geldiğimizde; 10.072004 tarihinde yürürlüğe giren 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu'nun 16. madde son fıkrası; "Büyükşehir Belediye encümeninin başkanı ve seçilmiş üyelerine 12 bin gösterge rakamının memur aylık katsayısıyla çarpımı sonucu bulunacak miktarda aylık brüt verileceği ve encümenin memur üyelerine bu miktarın yarısının ödeneceği" hüküm altına alınmıştır. Encümenin memur üyelerine ödemenin nasıl yapılacağı açıkça özel kanunla ele alınmıştır. Oysa Bakanlığın Genel Müdürlüğü'nün tebliğiyle bu hak yok kabul edilmektedir. Yani, bu tebliğ, özel bir Kanun olan 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu'nun 16. maddesinin son fıkrasını yok edebilir mi? 

Bu tebliğin (08.08.2012 tarih ve 8674 sayı) dayandığı hukuki dayanağa baktığımızda, genel olarak memurlar ve kamu görevlileriyle ilgili 15.1.2012 tarihli umumi düzenleme içeren, kaOzel bir Kanun olan Büyükşehir Belediye Kanunu, kendi içinde tutarlı bir biçimde 12.11.2012 tarihinde değişikliğe tabi tutulmuştur. Bu konuda kanun koyucu encümen üyelerinin mali ve sosyal haklarmm ihlaline bir defa daha geçit vermemiştir 39 güncel hukuk nun hükmünde kararname ortaya çıkmaktadır. Anayasal bir mahalli idare kuruluşunun bel kemiği olan belediyeler üç temel organdan oluşur: Encümen, Meclis ve Belediye Başkanı. Belediye başkanı veya meclis, encümenin yerine geçerek asla karar veremez... Encümen toplantısına meclis üyelerinin kendi içinden, oylamayla seçeceği en fazla oyu almış beş (5) seçilmiş meclis üyesi, tüm belediye meclisini temsilen encümen de görev yapar... Devlet İhale Kanunu uyarınca yapılan tüm ihaleler... Üçüncü kişilere aykırılık halinde verilecek bütün cezalar... İmar planları neticesinde yapılan şuyulandırma dolayısıyla tapuda mülkiyet tescillerine esas olan gayrimenkul sahiplerinin yeri, konumu ve sınırlarının tespitine dair karar organı... Tüm kamulaştırma kararlarını alan karar merci... vb. kanunla kendisine verilen diğer pek çok görevleri yerine getirir. Adeta belediyenin kalbi olan çok önemli bir karar organıdır... Ceza hukuku, kamu hukuku ve özel hukuk anlamında da encümen üyelerinin sorumlulukları tamdır. Belediyenin en önemli karar organı olan "encümen" adı geçen tebliğin dayandığı kanun hükmünde kararnamede asla sayılmamıştır... Danışma kurulu üyeleri, komisyon, komite sayılmıştır... "Encümen" bu organların benzeri değildir. Belediye meclisi, belediye başkanı gibi asli bir karar organıdır... Ayrıca kanun hükmünde kararname isteseydi, encümen veya meclis gibi, komite kelimesi yerine bu organları da sayamaz mıydı... Kaldı ki; kanun hükmünde kararname genel bir düzenleme içermektedir. Büyükşehir Belediye Kanunu da buna göre özel bir kanundur... Genel düzenleme özel kanunu ilga edemez... İlave olarak adı geçen kanun hükmünde kararnameyi baştan sona incelediğimizde değiştirilen 12. maddede "bu maddenin uygulanmasında oluşacak tereddütlerin giderilmesinde Maliye Bakanlığı yetkilidir" demekte ve bununla kifayet etmektedir... Daha sonra 13 ve 14. maddelerle farklı konuları ele almakta ve bunlarla ilgili hükümler getirmektedir. Adı geçen 14. maddenin son cümlesine baktığımızda ise "diğer kanunların bu maddeye aykırı hükümleri uygulanmaz" diyerek 14. maddede düzenlediği konuyu açıkça ve kesin olarak neticeye bağlamaktadır. 14. maddede yaptığı bu düzenleme gibi, aynı ibareyi 12. maddeye kanun hükmünde kararname ekleyemez miydi? Eklemediğine göre özel kanun olan Büyükşehir Belediye Kanunu'nun 16. maddesinin son fıkrasıyla bu kanun hükmünde kararnamenin çelişir herhangi bir boyutu da bulunmamaktadır... Yani diğer bir deyişle; Büyükşehir Belediye Kanunu, encümen üyelerinin mali ve sosyal haklarını düzenleyen 16/son fıkrası halen yürürlüktedir... Şu an meri kanunlara baktığımızda yürürlükte olduğu da açıkça görülecektir. İlga edilmemiştir. Değiştirilmemiştir... Ayrıca adı geçen kanun hükmünde kararnamenin tarihi 15.01.2012'dir. Oysa bu tarihten 10 ay sonra 6360 sayılı Kanunla, 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu da 12.11.2012 tarihinde köklü değişiklikler yapılmış, bu özel Kanun'da encümen üyelerinin mali ve sosyal hakları konusunda bilerek veya isteyerek hiçbir değişikliğe kanun koyucu olan parlamento gitmemiştir... Aksi halde bir madde ilavesiyle, yarım cümleyle, bu durum ortadan kaldırılabilirdi... Özel bir Kanun olan Büyükşehir Belediye Kanunu, kendi içinde tutarlı bir biçimde 12.11.2012 tarihinde değişikliğe tabi tutulmuştur. Bu konuda kanun koyucu encümen üyelerinin mali ve sosyal haklarının ihlaline bir defa daha geçit vermemiştir. Çok basit bir şekilde, internet arama motorlarında dahi mevzuat tetkik edildiğinde 5216 sayılı Kanun'un 16. maddesinin son fıkrasının yürürlükte olduğu görülebileceği gibi, Adalet Bakanlığı Kanun Genel Müdürlüğü'nden de bu fıkranın (encümen üyelerinin mali ve sosyal hakları) var olup olmadığı kolaylıkla kontrol edilebilecektir. Dolayısıyla kanunu uygulamak tabii bir görevdir, takdire şayandır... Bizatihi kanuna aykırı hareket etmek mesuliyet sebebidir... Tüm bu sebeplerle; merkezi idarenin hiçbir organının, özel bir kanun değişikliği olmaksızın, tüzük, yönetmelik, genelge ve tebliğ gibi hukuki tasarruflarla, Anayasal kurum olan belediyelere müdahale edemeyeceği her türlü hukuki izahtan varestedir... Adı geçen kanun hükmünde kararname, belediyeler dışındaki merkezi idareye bağlı memurlar ve diğer kamu görevlileriyle ilgili netice tevlit etmektedir... 
1- Prof. Dr. Kemal Gözler, İdare Hukuku Cilt:! Sayfa:216 2. Baskı
GÜNCEL HUKUK

ÇOK OKUNANLAR

KAMU PERSONELİ SINAV İLANLARI

YAZARLAR

ANKET