Öncekiler Sonrakiler

MESLEKİ YETERLİLİĞE İLİŞKİN TÜM SORU VE CEVAPLARI

MYK persoenel statüsü,mesleki yeterlilik istemi, meslek standartları, meslekler, sınavlar ve dahası..

15 Şubat 2011 Salı 23:14
Mesleki yeterliliğe ilişkin tüm soru ve cevapları

1. MYK'nın personel statüsü nedir ve atanma şekli nasıldır?

5544 sayılı Kanunun 24. maddesi gereğince Kurum hizmetleri iş mevzuatı hükümlerine göre daimi işçi statüsünde istihdam edilen personel eliyle yürütülür.

MYK münhal pozisyonları için Maliye Bakanlığından aldığı Daimi İşçi Kadrolarına İŞKUR'dan sınav sonuçlarına göre gönderilen kişileri istihdam etmek zorundadır. Kamu kurum/kuruluşlarında memur, sözleşmeli ya da işçi statüsünde bulunan kişilerin MYK'nın yönetici, uzman veya diğer pozisyonlarına naklen atanması mümkün değildir.

 


2. Mesleki Yeterlilik Sistemi Nedir?

Mesleki Yeterlilik Sistemi; ulusal meslek standartlarının oluşturulduğu, mesleki ve teknik eğitim ve öğretim programlarının bu standartlara göre hazırlandığı, işgücünün mesleki yeterliliğinin bağımsız kurumlarca yapılan sınavlar sonucunda belgelendirildiği, alınan belgelerin ulusal ve uluslar arası düzeyde geçerliliğinin sağlandığı, yaşam boyu öğrenmenin desteklendiği, formel eğitim almadan mesleği öğrenen kişilere becerilerini belgelendirme şansının verildiği ve iş dünyası temsilcilerinin sürece ilişkin tüm kararlara aktif olarak katıldığı adil, şeffaf ve güvenilir bir sistemdir.

 


3. Ulusal Meslek Standardı Ne Demektir?

Ulusal meslek standardı; bir mesleğin başarı ile icra edilebilmesi için, MYK tarafından kabul edilen gerekli bilgi, beceri, tavır ve tutumların neler olduğunu gösteren asgari normlardır. Meslek standartlarının şekli ve içeriği, uluslararası uygulamalara uygun olarak MYK Yönetim Kurulunca belirlenir ve tüm meslek standardı çalışmalarında bu biçime uyulur. Standardı belirlenecek mesleğe ilişkin yeterlilik düzeyleri Avrupa Birliği tarafından benimsenen yeterlilik seviyelerine ve Avrupa Yeterlilik Çerçevesine uygun olmak zorundadır.

Meslek standardı;

İş analizine dayanır.

Sürece sosyal tarafların etkili olarak katılması, görüş ve katkısının alınması esastır.

Kişinin yürütmesi gereken başlıca görevleri, sahip olması gereken bilgi, beceri ve davranışları açıkça ifade eder ve meslekî açıdan sahip olunmaması gereken hususları da içerir.

Meslekî yeterlilik seviyelerini yansıtır ve bu seviyeler uluslararası yeterlilik seviyelerine uygun olarak belirlenir.

Meslekî alanla ilgili sağlık, güvenlik ve çevre koruma konularındaki mevzuat ile idari ve teknik gereklilikleri içerir.

İşverenler, çalışanlar, stajyerler ve öğrencilerin kolaylıkla anlayabileceği açıklıkta yazılır.

Bireyin hayat boyu öğrenme ilkesine uygun olarak kendini geliştirmesini ve meslekte ilerlemesini teşvik eder ve meslekte ilerleme imkânlarını belirtilen bilgileri içerir. Açık ya da gizli ayırımcılık unsurları içermez.

 

4. Meslek Standardının Yararları Nelerdir?

İşverenler İçin:

İşe alınacak kişinin taşıması gereken bilgi ve becerilerin önceden bilinmesi, yanlış kişiyi istihdam ederek para ve zaman kaybetme riskini azaltmaktadır,

İşin gerektirdiği bilgi ve becerilere sahip, değişen koşullara ayak uydurabilen kişilerin istihdam edilmesi işverenin rekabet gücünü artırmaktadır,

Mesleki yeterlilik belgelerine sahip nitelikli işgücü istihdamının yaygınlaştırılması ile tüketiciye daha kaliteli mal ve hizmet sunulması desteklenmektedir.

İş Görenler İçin:

Meslek standartları kişiye, bir işi başarıyla ve işveren tarafından kabul edilebilir ölçülerde yapabilmesi için sahip olması gereken bilgi ve becerilerin ve kullanması gereken ekipmanın neler olduğunu göstermektedir,

Meslek standartları temel alınarak yapılan mesleki bilgi-beceri ölçme sınavı sonucunda alınan belge kişiye, bir işe başvururken sahip olduğu bilgi ve becerileri sergileme olanağı vermektedir,

Meslek standartları kişiye, yeni bir iş öğrenme ya da iş değiştirme durumunda neleri öğrenmesi ve bilmesi, dolayısıyla kendini nasıl geliştirmesi gerektiğini göstermektedir.

Eğitimciler ve Programcılar İçin:

Meslek standartları, iş yaşamının ihtiyaç duyduğu işgücünün sahip olması gereken bilgi ve beceriler hakkında bilgi verir,

Mesleki eğitim, meslek değiştirme, meslekte ilerleme vb. eğitim programları bu çerçevede hazırlandığında, kişilerin meslek standartlarına uygun olarak eğitilmesi mümkün olmaktadır,

Eğitimciler ne öğretmeleri gerektiğini bilebilmektedirler,

Eğitim ile iş yaşamı arasında sağlam köprüler kurulmakta ve iş yaşamının eğitime katılımı ve katkısı alınmaktadır.

Meslek standartlarının orta ve uzun vadede genel etkileri ise işsizliğin azaltılması, istihdamın gelişmesi, verimlilik ve rekabet gücünün artmasıyla beraber, ülke ekonomisinin ve rekabet edebilirliğin güçlenmesi olarak ifade edilebilir.

5. Mesleki Yeterlilik Kurumunun Sistemdeki Rolü Nedir?

MYK gerek meslek standartlarını, gerekse sınav ve sertifikasyon hizmetlerini kendisi yapmayacak, yetkilendirdiği kurum/kuruluşlara yaptıracaktır. Standartları geliştirilecek meslekleri belirleyerek, bu standartları hazırlayacak kurum ve kuruluşları görevlendirecektir. Sınav ve belgelendirme sistemi kapsamında ise; TÜRKAK ya da AB ile çok taraflı tanıma anlaşması imzalamış akreditasyon kurumlarından 17024'e göre akredite edilmiş belgelendirme kuruluşlarını yetkilendirecek ve bu kuruluşların yaptığı sınavlarda başarılı olanlara sertifika verilmesini sağlayacaktır.

 

6. Meslek Standardı Hazırlama Süreci Nasıl İşler?

Standardı hazırlanacak meslekler, iş piyasasının ve eğitim kurumlarının öncelikli ihtiyaçları ve Sektör Komitelerinin önerileri de dikkate alınarak Yönetim Kurulunca belirlenir.
Meslek Standardı şekli ve içeriği ilk Sektör Komitesi toplantısının yapılmasını takiben 30 gün içinde Yönetim Kurulunca belirlenir.
MYK'nın görevlendirdiği kurum/kuruluşlar standart taslaklarını hazırlar.
Sektör Komitelerinde taslaklar incelenir.
Geçerlilik kazanan standartlar Yönetim Kurulunca onaylanır ve Resmi Gazetede yayımlanır.
Yürürlükte olan standartlarının güncellenmesi en geç beş yılda bir yapılır.
Mevcut birikimlerin değerlendirilmesi aynı prosedüre tabidir.

 

7. Sektör Komiteleri Nedir?

Sektör komiteleri; Kurum tarafından görevlendirilen kurum ve kuruluşlarca hazırlanan meslek standartlarının ulusal meslek standardı olarak kabul edilebilmesi için inceleme yapan, önerilerde bulunan ve karar veren komitelerdir. MEB, ÇSGB, YÖK, meslekle ilgili diğer bakanlıklar, Genel Kurulda temsil edilen işçi, işveren ve meslek kuruluşları ile Kurumun birer temsilcisinden oluşur. Üniversitelerin ilgili bölümlerinden öğretim üyeleri ve görüşülen konularla ilgili uzman kişiler görüşleri alınmak üzere komite toplantılarına davet edilebilir. Hangi sektör komitelerinin kurulacağı, ulusal ve uluslararası normlara uygun olarak, Yönetim Kurulu tarafından tespit edilir.

8. Meslek Standardı Hazırlama Konusunda İşbirliği Yapmak İsteyen Kurum ve Kuruluşların İzlemesi Gereken Yol Nedir?

İlgili kurum ve kuruluşlardan gelen işbirliği talepleri Kurumumuzca değerlendirilmektedir. İşbirliği yapmak isteyen kurum ve kuruluşların, işbirliği talebinin mahiyetini ve kendi kurum ve kuruluşlarını tanıtan resmi bir yazıyla Kurumumuza başvurmaları gerekmektedir. Kuruluşlardan standart formatta bilgi alınmasını ve değerlendirilmesini temin edebilmek için Meslek Standardı Hazırlama Başvuru Formu hazırlanmıştır. Form internet sitemizin ana sayfasında yer almaktadır.

 

9. Hangi Meslekler Mesleki Yeterlilik Kurumu'nun Kapsamındadır?

Tabiplik, diş hekimliği, hemşirelik, ebelik, eczacılık, veterinerlik, mühendislik ve mimarlık meslekleri ile en az lisans düzeyinde öğrenimi gerektiren ve mesleğe giriş şartları kanunla düzenlenmiş olan meslekler MYK'nın kapsamı dışında olup, bunların dışındaki tüm meslekler MYK'nın kapsamındadır.

 

10. Mesleki Yeterlilik Kurumunun (MYK) önemli görevlerinden birini oluşturan sınav ve belgelendirme süreçleri nasıl işleyecektir?

Kurumun en önemli görevlerinden biri sınav ve belgelendirme işlemlerinin yapılmasını sağlamaktır. Sınav ve belgelendirme işlemleri ilgili ulusal meslek standartları ve yeterliliklere göre akredite edilmiş ve MYK tarafından yetkilendirilmiş kurum/kuruluşlar aracılığıyla gerçekleştirilecektir. Yetkilendirilmiş kurumun yapacağı sınav ve değerlendirme sonucunda belgelendirilmesi uygun olan kişilere ulusal yeterlilik çerçevesinde durumlarına uygun sertifikalar verilecektir. Bu konuda yürütülecek işlemlerin detayları kurum tarafından çıkartılacak olan Sınav ve Belgelendirme Yönetmeliği ile belirlenecektir.

 

11. Yeterlilik belgelerinin iş yaşamına katkısı ne olacak?

Ülkemizde orta ve yüksek öğretimde verilen mesleki ve teknik eğitimin okullar arasında farklılık göstermesi, belgelendirmede yeterince şeffaf olunamaması hatta bu okullardan mezun olan kişilerin aynı yeterliliklere sahip olmamaları ve bu okullardan mezun olan iş gücünün iş piyasasında yeterince talep görmemesi, iş piyasası ve eğitim sistemi arasında uyumsuzluk olduğunun göstergesidir. Ulusal Mesleki Yeterlilik sisteminin kurulması ve işlemeye başlaması ile teknik ve mesleki alanlarda yeterliliklerin belirlenerek, akredite edilen ve MYK tarafından yetkilendirilen kurum ve kuruluşlarca yapılacak şeffaf değerlendirme ve ölçme sınavları ile kişilere ulusal ve uluslararası alanda geçerli olacak yeterlilik belgeleri verilecek, bu sayede iş piyasasında emek talep eden kesim aradıkları kaliteli ve yeterlilikleri belgelenmiş iş gücüne ulaşma imkânlarına sahip olacaklar, emek arz eden kesim ise sahip oldukları yeterlilik belgeleri ile kendi yeterlilikleri ve ilgi alanlarında çalışma imkânlarına sahip olacaklardır. Sürecin her aşamasında işveren ve çalışan kesimleri etkin olarak temsil edilmeleri ve aktif katılımlarıyla eğitim ve istihdam arasında sağlıklı ilişki kurulacaktır.

 

12. Bir kişi birden fazla alan için yeterlilik belgesine sahip olabilir mi?

Hayat boyu öğrenmenin ve sürekli eğitimin desteklendiği ülkeler arasında hareketliliğin amaçlandığı Ulusal Mesleki Yeterlilik Sisteminde, kişilerin birden fazla alanda yeterlilik belgesine sahip olabilmeleri mümkün olacaktır. Kişi mevcut belgesiyle çalıştığı işinden memnun olmadığında yeni yeterliliklere göre eğitim alarak ve kendisini geliştirerek yatay ve dikey geçişlerle farklı yeterliliklerde ve seviyelerde belge alma imkanına kavuşacaktır.

 

13. Söz konusu sistem çerçevesinde elde edilecek sertifikaların uluslararası geçerliliği nasıl sağlanacaktır?

MYK'nın en önemli görevlerinden biri Türk işgücünün mesleki yeterliliklerinin uluslararası düzeyde tanınmasının sağlamaktır. Sertifikaların uluslararası geçerliliği için sertifikalandırılan yeterliliklerin uluslararası karşılaştırılabilir olması ve sertifikaların verilmesi süreçlerinin kalite güvencesinin sağlanması gerekmektedir. MYK bu kapsamda Avrupa Yeterlilikler Çerçevesiyle uyumlu Ulusal Yeterlilik Çerçevesinin geliştirilmesini sağlayacak; belgelendirme süreçlerinin kalite güvencesi ise Avrupa Akreditasyon Birliği bünyesindeki çok taraflı tanıma anlaşmasına taraf olan akreditasyon kuruluşları aracılığıyla sağlanacaktır.

 

14. MYK belgeleri ne zaman verilmeye başlanacak?

MYK belgelerinin verilebilmesi için mevzuat ve sistem altyapısının tamamlanması ve öngörülen yapıya göre ilgili kuruluşların yetkilendirilmesi gerekmektedir. MYK tarafından gerekli mevzuat ve sistem altyapısının 2008 yılı içerisinde tamamlanması planlanmış olup bu sistem içinde yetkilendirilmiş kuruluş olmak isteyen kuruluşların da çalışmalarını paralel olarak tamamlamasıyla 2008 yılı sonuna kadar MYK belgelerinin verilmeye başlanması beklenmektedir.

 

15. Hangi konularda MYK belgeleri verilecektir?

5544 sayılı kanunun 2. Maddesinde belirtildiği üzere Tabiplik, diş hekimliği, hemşirelik, ebelik, eczacılık, veterinerlik, mühendislik ve mimarlık meslekleri ile en az lisans düzeyinde öğrenimi gerektiren ve mesleğe giriş şartları kanunla düzenlenmiş olan meslekler MYK'nın alanı dışında kalmaktadır. Bunların haricindeki bütün yeterliliklere göre MYK belgelerinin verilmesi zaman içinde söz konusu olacaktır. Ancak bu belgelerin verilmeye başlanmasında öncelik iş piyasasının talepleri ve belgelendirmeye duyulan ihtiyaç ile yetkilendirilmiş kuruluş olarak sistemde yer alacak kurum ve kuruluşların çalışmalarına göre belirlenecektir.

 

16. Yetkilendirilmiş kuruluş olmak için gerekli akreditasyon hakkında bilgi verebilir misiniz?

MYK belgelerinin verilmesinde yetkilendirilecek kuruluşların MYK tarafından kabul edilecek ulusal meslek standartları ve yeterliliklere göre Türk Akreditasyon Kurumundan (veya Avrupa Akreditasyon Birliği ile çok taraflı tanıma anlaşması imzalamış diğer akreditasyon kurumlarından) TS EN ISO/IEC 17024 Uygunluk değerlendirmesi - Personel belgelendirmesi yapan kuruluşlar için genel şartlar standardı gereklerine göre sistem kurmaları ve sistemlerini akredite ettirmeleri gerekmektedir. Akreditasyon sınav ve belgelendirme sisteminin oluşturulması, dokümantasyonu, uygulanmaya başlanması ve ardından akreditasyon kuruluşu tarafından yerinde denetimleri içeren bir süreçtir. Bu konuda Türk Akreditasyon Kurumundan (www.turkak.org.tr) detaylı bilgi edinilebilir.

 

17. MYK belgeleri zorunlu mudur?

MYK tarafından verilecek belgelerin alınması tamamen arz talep dengesi ile oluşacak bir yapı içerisinde ve gönüllülük esasına göre gerçekleşecektir. Belgelerin tanınırlığı ve özellikle işveren nezdinde ifade ettiği yetkinlik belge sahiplerini avantajlı duruma getirecektir. MYK tarafından bir zorunluluk olmamakla birlikte kısa sürede bu belgelerin pek çok sözleşmede referans olarak alınması, kişi yeterliliklerinin formel ifadesi haline gelmesi beklenmektedir.

Kaynak: Mesleki yeerlilik Kurumu

ÇOK OKUNANLAR

KAMU PERSONELİ SINAV İLANLARI

YAZARLAR

ANKET