Öncekiler Sonrakiler

TÜRKİYE'DE TOZ TAŞINIMI NE ANLAMA GELİYOR?

Meteoroloji Genel Müdürlüğü tarafından Türkiye ekosistemi için büyük önem taşıyan toz taşınımı izlenmekte. Türkiye'de toz taşınımı nasıl izlenmektedir?

31 Ağustos 2014 Pazar 10:26
TÜRKİYE'DE TOZ TAŞINIMI NE ANLAMA GELİYOR?

Meteoroloji Genel Müdürlüğü çalışmasında;

Toztahminleri, 15 Haziran 2010 tarihinden itibaren DREAM8b (Dust REgionalAtmosphericModel)toz taşınımı tahmin modeli ile yapılmaya başlanmıştır.

Toztaşınımı, Dünya ekosistemi için büyük önem taşımaktadır. Türkiye veçevresindeki çöl (Sahra, Arabistan gibi) ve yarı-kurak alanlardan kalkan tozaerosollerin taşınması, iklim, kara ve deniz ekosistemleri ile insanfaaliyetleri ve sağlığı açısından büyük öneme sahiptir.

Bu kapsamda, Dünya Meteoroloji Örgütü-Atmosfer Araştırmaları ve Çevre Programı(WMO-AREP) bünyesinde, Kum ve Toz Fırtınası Uyarı Danışma ve Değerlendirme Sistemi oluşturulmuştur. Bu program ile, üye ülkelerin gerçekçi "Kum ve TozFırtınası Tahmini yapma" kapasitelerinin geliştirilmesi hedeflenmektedir.

Genel Müdürlüğümüz, Slobodan Nickoviç ve arkadaşları tarafından geliştirilen, başlangıç ve sınır datasını NOAA-GFS Küresel Modelinden alan DREAM4 Toz Taşınım Modeli ile 2009 yılı başından bu yana ülkemizi etkileyebilecek toz kaynak alanlarının ve yollarının izlenmesi sağlanmaktadır.

Bu modelde kil, ince ve kalın silt ve kum parçacık dağılımına karşılık gelen 0.73,6.1, 18 ve 38 um tane büyüklükleri tanımlanmıştır. Bunlardan ilk ikisi uzun mesafeli taşınmakta, diğer ikisi ise kaynağın yakınlarında çökmektedir. DREAM4 modeli ile, sadece 2 büyüklükteki toz taneleri sınır ötesi taşınarak ülkemize ulaştığı için, modelin DREAM8b isimli 8 tane büyüklüğü tanımlı olan yeni versiyonu, AB TAIEX (Teknik Destek ve Bilgi Değişim Ofisi)programı kapsamında, BSC (Barselona Süper bilgisayar Merkezi) ile işbirliği kurularak Genel Müdürlüğümüz bilgisayarlarında operasyonel olarak çalıştırılmaya başlanmıştır. Barselona Süperbilgisayar Merkezi tarafından geliştirilen DREAM-8 modelinde, daha çok uzun mesafeli taşınabilen 0.1-10 |m tane büyüklüğü aralığında 8 sınıf belirlenmiştir (0.15, 0.25, 0.45, 0.78, 1.3, 2.2, 3.8, ve 7.1um). Modelin her 2 versiyonunun farklılıkları tablo olarak aşağıdaözetlenmiştir.

 

Konu

DREAM4

DREAM8D

Parça Büyüklüğü

0.73, 6.1, 18 ve 38 um

0.15, 0.25, 0.45, 0.78, 1.3, 2.2, 3.8, ve 7.1 um

Tahmin Alanı

Avrupa-Afrika

Avrupa-Afrika Türkiye

Tahmin Ürünleri

Yüzey Toz Konsantrasyonu Haritası Toz Yükleme Haritası

Yüzey Toz Konsantrasyonu Haritası Toz Yükleme Haritası Kuru Çökelme Haritası Yaş Çökelme Haritası

Tahmin Aralığı

72 saate kadar 6'şar saat

72 saate kadar 3'er saat

Başlangıç ve Sınır Datası

ABD, NOAA-NCEP

GFS (Global Forecast System) Küresel Modeli

ECMWF

IFS (Integrated Forecast System) Küresel Modeli


Tegenand Lacis tarafından 1996 yılındayapılan model çalışması ile, 0.1-10 um tane büyüklüğü arasında tanımlananmineral tozların atmosferik yaşam süreleri aşağıda verilmiştir.

Partikül boyutu, |m                     : 0.15 0.25 0.40 0.80 1.50 2.5 5.0 8.0

Atm. yaşam süresi, saat       : 231   229 225  219   179 126   67 28

2007yılında Tel Aviv Üniversitesi ile Dünya Meteoroloji Örgütünden Nickovictarafından yapılan bir çalışma ile DREAM-8 ve DREAM-4 model sonuçları bir aradadeğerlendirilmiştir.

Bu çalışmada DREAM-8 modelinin, daha uzun süre atmosferde kalan ve taşınan toz aerosollerinindikkate alınmasında eski versiyonuna göre daha duyarlı olduğu görülmüştür.Modeller ile PM10 ölçümleri arasında yapılan korelasyon analizinde, DREAM-8'indaha yüksek korelasyon katsayısı verdiği görülmüştür (rpm10-DREAM.8: 0.54, RPM10-DREAM.4: 0.27).

Yapılançalışmada sonuç olarak, özellikle uzun mesafelerde toz taşınımı tahmin edilmekistendiğinde, DREAM-8 Modelinin kullanımının daha sağlıklı olacağıbelirtilmektedir.

K:Meteoroloji Genel Müdürlüğü 

ÇOK OKUNANLAR

KAMU PERSONELİ SINAV İLANLARI

YAZARLAR

ANKET