Öncekiler Sonrakiler

HAVACILIK TAZMİNATINDA UÇMS'NİN HABERİNE ULAŞIM İŞ'TEN AÇIKLAMA GELDİ

Yapılan açıklamada; Birkaç gün önce hizmet kolumuzda örgütlü UÇMS sendikası internet sitesinde bir haber yayımlanmıştır. Söz konusu sendika yaptığı bir etkinliği anlatmak için oluşturduğu haberde “Havacılık Tazminatı” ile ilgili değerlendirmelere de yer vermiştir. Ancak haberde geçen birçok kavram yanlış ve eksiktir. Bu nedenle işin doğrusunu burada açıklamaya çalışacağız.

12 Ekim 2011 Çarşamba 13:43
Havacılık Tazminatında UÇMS'nin Haberine Ulaşım İş'ten Açıklama Geldi

 Birkaç gün önce hizmet kolumuzda örgütlü UÇMS sendikası internet sitesinde bir haber yayımlanmıştır. Söz konusu sendika yaptığı bir etkinliği anlatmak için oluşturduğu haberde “Havacılık Tazminatı” ile ilgili değerlendirmelere de yer vermiştir. Ancak haberde geçen birçok kavram yanlış ve eksiktir. Bu nedenle işin doğrusunu burada açıklamaya çalışacağız. 

            Söz konusu haberde “Avrupa Havaalanlarında hizmet veren tüm personeller Eurocontrol adı altında tazminat almaktadırlar ”denilmektedir. Oysa Eurocontrol diye bir tazminat yoktur. Eurocontrol uluslararası bir örgütün adıdır. Ülkemizde 2006 yılından beri verilmeye başlanan bu tazminatın adı “Havacılık Tazminatı”dır.

Havacılık tazminatını konuşabilmek için bazı tanım ve kavramları doğru bilmemiz gerekiyor. Avrupa Hava Seyrüsefer Emniyeti Teşkilatı Eurocontrol’ün kuruluş amacı, Avrupa’da üst hava sahasının bütününden sorumlu olacak bir Teşkilata sahip olmaktır. 13 Aralık 1960 tarihinde, Belçika, Fransa, Almanya Federal Cumhuriyeti, Lüksemburg, Hollanda ve Birleşik Krallık temsilcileri Brüksel’de Hava Seyrüsefer Emniyeti İşbirliğine ilişkin Eurocontrol Uluslararası Sözleşmesini imzalamışlardır. 02.12.1988 ve 3504 sayılı Kanun uyarınca, Türkiye 1 Mart 1989 tarihi itibariyle Teşkilata 10’uncu olarak üye olmuştur. Teşkilatın halen 38 üyesi bulunmaktadır.   Eurocontrol’ün hedefi; Tek Avrupa Seması kavramıyla bağdaşan, tekdüzen bir Pan-Avrupa Hava Trafik İdaresi sisteminin geliştirilmesidir. Tamamen bütünleşmiş bir hava trafik idaresi sistemi sayesinde Eurocontrol, Avrupa havacılığının daha güvenli, daha emniyetli ve çevreye daha dost hale gelmesine katkıda bulunmaktadır.

Yine söz konusu açıklamalarda “Eurocontrol tarafından DHMİ çalışanlarına ödenmek üzere tazminat gönderilmektedir” denilmektedir. Oysa Eurocontrol hiçbir üye ülkesine çalışanlarına direkt ödenmek üzere para göndermez, göndermemektedir. Personele ödenen ücretler Hava Seyrüsefer hizmetleri için yapılan cari harcamalar kaleminden personel harcaması olarak gösterilmektedir. Gerek cari harcamaların gerekse yatırım harcamalarının toplamından yola çıkılarak birim yol maliyeti hesaplanmaktadır. O ülke için ortaya çıkan birim yol maliyeti belli olmakta böylelikle hava sahasını kullanan uçak işletmecileri tarafından hava sahasını kullandıkları yol mesafesi birim maliyet ile çarpılarak ortaya çıkan rakam Eurocontrol’e o ülke için ödenmektedir. Eurocontrol de belirlenen oranda kendi hissesini keserek o ülkeye yapmış olduğu Seyrüsefer hizmetlerinin karşılığı olarak biriken miktarı göndermektedir.

Türkiye Eurocontrol üyesi 38 ülke içinde hizmet birim sayısı baz alındığında ilk sıralarda iken, birim maliyet olarak son sıralarda yer almaktadır. Örneğin, bazı yıllar kesinleşen maliyet rakamlarına bakıldığında diğer teşkilat üyesi ülkelerin toplam maliyetler içerisindeki personel harcamalarının payı yaklaşık %44–80 aralığında iken bu oran Türkiye de %26–30 aralığında bulunmaktadır. İngiltere’de personel harcamalarının toplam gelire oranı %47, İsveç’te %54, İrlanda’da %83 ve Tayland’da %56’dır. Türkiye’de ise bu oran yaklaşık %23-25’ler civarındadır. Avrupa ülkelerinde hava seyrüsefer hizmet harcamaları yatırım harcamaları ve cari harcamalar olmak üzere iki gruptan oluşmaktadır. Avrupa ülkelerinde Cari harcamalar içinde personel harcamaları önemli yer tutmaktadır. Bu bilgiler ışığında Türkiye’de havacılık personeline halen sağlanan maddi ve sosyal olanakların toplam maliyeti üzerine yüzde yüzlük bir artış yapılsa dahi, bu harcamaların birim maliyete etkisi sadece ortalama 6 Euro dur. Ülkemizde birim maliyet yaklaşık 30 Euro iken bu rakam 36 Euro olacaktır. Özetle Personel harcamalarının yüzde yüz arttırılmasında dahi birim maliyette çok ciddi bir artış meydana gelmemektedir.

Yine “bu tazminatın ödenebilmesi için bürokratik tüm işlemler tamamlanmış 15 aydan bu yana avans mahiyetinde ödemeler yapılmaktadır” denilmektedir. Ancak bu konuda tamamlanmış herhangi bir bürokratik işlem yoktur. Çünkü havacılık tazminatı zaten daha önce kanunlaşmıştır. Bu kanun gereği kimlere hangi oranda tazminat ödeneceği hususu Yüksek Planlama Kurulu’nun yetkisindedir. Şu an için YPK ve DHMİ tarafından bu sorun çözümlenmediği için YPK kararı çıkarılamamaktadır. Yani o sendikanın söylediği gibi bürokratik işlemler tamamlanmış değil tam tersine konu bürokrasiye takılmıştır.

2010 yılı sonu itibariyle personele 40.779.961,65 TL. avans ödemesi yapılmıştır.

Başka bir ifade de ise “Ancak avans mahiyetinde ödeme uygulamasının sona erdirilebilmesi için YPK kararının yayınlanması gerekmektedir” denilmektedir. Oysa YPK ’nun henüz aldığı bir karar yoktur ki yayınlanmasını beklemek gereksin. Burada doğru ifade YPK bir an önce kararını vermeli olmalıdır.

Aynı yazıda “Bu para 15 aydır avans niteliğinde ödenmeye devam edildiğinden bu ödeme şekli değiştirilmezse bu tazminat Eurocontrol’e iade edilecektir” denilmektedir. Oysa yukarıda açıklamaya çalıştığımız üzere bu cümlede yanlıştır.

Havacılık teknolojiye bağlı olarak sürekli ve hızlı bir değişim içerisindedir. Bu yapısı gereği havacılık hizmetlerine yönelik sürekli yatırım yapılması, personelin gelişmelere ayak uydurabilecek nitelikte olması bu anlamda personelin mali ve sosyal yönden tatmin olmasının önemi açıktır. Böylelikle Birim maliyetin diğer Avrupa ülke maliyetleri seviyesine yükseltilmesi suretiyle EUROCONTROL’den tahsil edilecek pay da artacaktır. Aksine birim maliyetinin düşük olması ülkemizin gelir kaybına neden olmaktadır.

            Buradan konuyla ilgili YPK ve DHMİ’nin ilgilileri doğru bilgilendirmesi gerektiğini de ifade ediyoruz. Aksi takdirde bilgi kirliliği yaratılmış olmaktadır. 

Kaynak: Ulaşım İş Sendikası

ÇOK OKUNANLAR

KAMU PERSONELİ SINAV İLANLARI

YAZARLAR

ANKET